Mas masakit daw ang salita kesa sa suntok.

Kapag sinapak ka, black eye tiyak. Ngunit ilang linggo lang gagaling na.

Pero kung pinagmumura ka at kung ano-anong pangalan ang tinawag sayo sa harap ng madla, hindi ito agad-agad mabubura sa isipan ng mga tao.

Di tulad ng pasa at sakit ng katawan, hindi tatalab ang Alaxan sa mga masasamang salitang binitawan laban sayo.

Ano ba ang pananagutan ng taong matalim ang dila?

Ito ang Slander na nasa Article 358 ng Revised Penal Code.

Ang slander ay parang libel ngunit imbes na sulat, salita ang ginamit para manira o mang-insulto kaya ang tawag din dito ay “oral defamation.”

Meron ding kasong tinatawag sa Slander by Deed. Eto ay para sa mga taong hindi masalita at bigla na lang nananampal parang si Cherie Gil at Amor Powers o ‘di kaya sa mga egoy na mahilig mag dirty finger.

Kaya nga “by deed” kasi ibig sabihin ay gawa at hindi salita, ngunit ganon pa rin ang intensiyon – ang manira ng puri ng isang tao sa harap ng madla.

Dalawa ang klase ng oral defamation: grave at slight.

Ang grave oral defamation ay may parusang maaring umabot sa isang (1) buwang kulong hanggang anim (6) na taon (arresto mayor to prision correccional).

Samantalang ang slight oral defamation ay may parusa lamang na kulong ng 1 araw hanggang 1 buwan at multa na tumatagingting na P200.

Villanueva vs. People

Para malaman kung grave o slight oral defamation ang kaso dapat ikonsidera ang 1) salitang ginamit, 2) ang estado ng taong minura o ininsulto at ang relasyon niya sa taong nirereklamo, 3) at ang mga nakapaligid na kwento sa likod ng insidente.

Halimbawa, kung isang kagalang-galang na tao at may pangalan sa kumunidad ang pinahiya mo sa harap ng mga tao, syempre grave oral defamation yun, kumpara sa isang adik at tambay lang sa kanto.

Dito papasok ang kaso ng isang Vice-Mayor at Konsehal ng Bayan ng Concepcion, Tarlac.

Opo mga kababayan, ang mga taong tinaguriang “Honorable” na dapat maging mabuting ihemplo sa kanilang kinasasakupan ay nagmurahan at nag-pakyuhan na parang mga walang pinag-aralan.

Tunghayan natin.

Noon ika-12 ng Septyembre taong 1994, inutusan ni Konsehal Noel Villanueva ang kanyang alalay na pumunta sa opisina ni Vice-Mayor Yolanda Castro upang magpapirma ng kanyang monetized leave.

Dahil may namamagitan nang masamang tinapay sa pagitan ng dalawa, etong si Vice ay pinangatawanan ang kanyang pagiging empleyado ng gobyerno at nagpatumpik-tumpik at hindi agad pinirmahan ang monetized leave ni Konsehal.

Siyempre asar talo itong si Konsehal dahil gusto na niyang makuha ang kanyang monetized leave para pang-inom, kaya sumugod sa opisina ng kalaban habang may dala-dalang red wine at ibinuhos sa mukhang ng bise-mayora habang sinabi ang mga katagang,“You’re nothing but a second grade, trying hard copy cat!”

Ay sori, napadalas kasi panonood ko ng Cinema One, nalito tuloy ako, teka basahin ko ulit yung kaso, wait…

Base sa Google, eto daw ang sinabi ng nagngingitngit na si Konsehal kay Vice sa harap ng maraming tao sa loob ng munisipyo:

“Magmalinis ka, ena ka man malinis, garapal ka”

“Balamu mansanas kang malutu, pero king kilub ularan ka, tiktak karinat.”

Naintindihan mo? Ako rin eh, hindi. Siguro kung ako ang sinabihan niyan ay ngingitian ko na lang siya.

Dahil walang subtitle sa blog, eto ang Tagalog translation:

“Nagmamalinis ka, e marumi ka naman at sinungaling, kurap”

“Para kang mansanas, pulang-pula sa labas pero sa loob, inuuod at nabubulok.”

Hindi naman nagpatalo etong si Vice at binato ng bote ng coke si Konsehal na may pagka-matrix kaya’t naka-ilag at tinamaan ang isang kawawang baranggay captain na napadaan lang sa munisipyo para humingi ng balato sa jueteng.

Kaya umatras etong si Konsehal at nagpabaon na lang ng “dirty finger” kay Vice.

Ang galing diba? Daig pa ang mga tindera sa palengke at iskwater sa kalye kung mag-away ang mga kagalang-galang na mga opisyal ng gobyerno.

Hatol

Sinampahan ng kasong Grave Oral Defamation at Serious Slander by Deed si Konsehal kung saan hinatulan siya ng Municipal Trial Court na makulong ng 4 na buwan hanggang 1 taon at pinagbabayad ng halangang P50,000.00 bilang moral damages at P30,000.00 bilang attorney’s fees.

Umapela si Konsehal sa Regional Trial Court ngunit napasama pa ata dahil tinaasan ang parusang kulong sa 3 buwan hanggang 2 taon at dinagdagan ang multa ng P100,000.00.

Kaya umapela ulit sa Court of Appeals si Konsehal ngunit bokya pa rin siya dahil sumang-ayon lang ang CA sa hatol ng RTC ngunit binawasan naman ang multa ng P50,000.00

Saan pa ang takbo ni Konsehal kundi sa Korte Suprema.

Slight Oral Defamation & Simple Slander by Deed

Mukhang siguradong sa kalaboso na bagsak ni Konsehal. Isipin mo, tatlong korte na ang naghatol, mula sa MTC, RTC at Court of Appeals.

Lahat sila nagsasabi, Grave Oral Defamation ang kaso ng Konsehal. Bakit nga naman hindi? Isang taong may posisyon sa pamahalaan ang offended party.

Sumang-ayon kaya ang Korte Suprema?

Sabi ng Korte Suprema kapag ang masasamang salitang binitiwan ay gawa ng bugso ng damdamin (in the heat of anger) at may kasamang pambubuyo at may kasalanan din ang taong pinagmumura (provocation on the part of the offended party), maituturing lang itong Slight Oral Defamation.

Sa kasong ito, kaya naman na-trash talk ni Konsehal si Vice ay dahil ayaw pirmahan ng huli ang monetized leave ng akusado. Pakiramdam kasi ng Konsehal ay pinagmumukha siyang nanlilimos sa bagay na dapat ay ibigay naman sa kanya at ito ang kanyang monetized leave. At bukod pa doon, ay hindi pa “in good terms” ang dalawa. Teka, nabanggit ko bang binato ni rin pala ni Vice ng bote ng Coke si Konsehal?

Kaya ang pakay talaga ng pagbibitaw ng mga matatalim na salita ni Konsehal ay hindi para insultuhin si Vice o sirain ang kanyang reputasyon kundi para ilabas ang galit at pagkamuhi.

PI

Tulad yan ng pasasabi ng katagang “putang ina mo.”

Hindi naman talaga sinasabi ito upang mang-insulto dahil kung tutuusin hindi naman siguro literal na “puta” nga ang nanay ng minura, kundi isa itong “expression of anger or displeasure.”

Kaya kung ang pagmumura ay dala ng bugso ng damdamin, slight oral defamation lang ang kaso.

Ang ginawang pagtuturo ng gitnang daliri ni Konsehal kay Vice ay tinuturing din na simple slander by deed ng Korte Suprema.

Ang ibig sabihin ng middle finger ay “fuck you” at hindi naman siguro intensiyon ni Konsehal na makipag jer-jer kay Vice, kundi ito’y nagawa dahil rin sa pagkamuhi at galit.

Kasama rin pala sa simple slander by deed ang pananampal.

Hindi naman daw kinukunsinte ng Korte Suprema ang ginawa ni Konsehal kaya pinarusahan pa rin siya ng multang P400 sa dalawang kaso at tinanggal ang moral damages at attorney’s fees na pinataw ng Court of Appeals.

Kaya ang moral ng story? Magmura hanggang sa gusto mo dahil P200 lang ang multa.

Talking about cheap shot. Hay, another loophole…

————–

“A bad word whispered will echo a hundred miles” – Chinese Proverbs

NAKAKA-ALIW AY MAGKAROON NG SARILING BLOG. Maipapahatid mo ang iyong saloobin sa mabilis at epektibong paraan. Mas lamang pa nga sa mga manunulat ng diyaryo at magasin, dahil ang makakabasa ng akda mo ay buong mundo.

Sa loob lang ng limang minuto ay makakagawa ka na ng sarili mong blog ng libre, ang kailangan mo lang ay internet access. Matapos noon ay malaya ka nang maisusulat ang iyong gusto sa paraang nais mo.

Pero naisip mo na ba na ang kalayaan sa pagba-blog ay may naka-akda ring responsibilidad?

Sumagi na ba sa ulirat mo na tulad ng isang lihitimong mamahayag ay maari ka ring kasuhan ng libel dahil sa post mo?

‘Yan ang kinakaharap ngayon ni Ella, isang ring blogger.

Sa mga nakatira sa Timbuktu at planetang Venus na hindi pa alam ang binabanggit ko, basahin ninyo nalang ang mga ulat. 

Para naman sa mga blogger na hindi alam ang libel at pano maiiwasan ito, makinig kayo.

DEFINITION

Ang libel ay ang pagpapakalat sa publiko ng  malisyosong pagpaparatang (malicious imputation) ng isang krimen, masamang hilig (vice) o kasiraan (defect), totoo man o kathang-isip (real or imaginary), o anumang kilos o pagkukulang (act or omission), kondisyon, estado, o kalagayan, na magiging sanhi (tending to cause) ng kahihiyan (dishonor) o kasiraan ng pangalan (discredit) o pag-aalipusta (contempt) sa isang tao o samahan, o dungisan ang ala-ala ng taong namayapa (blaken the memory of one who is dead)

Hay, ang haba. Ako lang ata ang nagtangkang isalin sa tagalog ang bawat letra ng batas na ‘yan. Mabuhay ang English-Filipino Dictionary!

ELEMENTS OF LIBEL

May apat na elemento ang libel:

(1) Defamatory imputation tending to cause dishonor, discredit or contempt o ang mapanirang-puring pagpaparatang na magiging sanhi ng kahihiyan  o kasiraan ng pangalan o pag-aalipusta sa isang tao;

(2) Malice o malisya ng taong nagpakalat;

(3) Publication o ang pagpapakalat sa madla;

(4) Identifiability of the person defamed o ang pagkakakilanlan ng taong siniraan.

PUBLICATION

Isa sa pinaka-importanteng elemento ng libel ay publication. Kung walang publication, walang libel.

Masasabing published ang libel kung ito ay malawakang pinakalat (widely circulated) sa pamamagitan ng babasahin, kung ito ay binigkas at hindi nakasulat ang tawag naman diyan ay slander (ibang kaso ‘to).

Bukod sa malawak na pagpapakalat, masasabi ring may publication kung ang paninirang puri ay pinaalam sa ibang tao bukod sa may akda at taong siniraan.

Ang pagsulat sa blog ay hindi maitatangging isang publication.  Sa wordpress.com pa nga, kailangan mo pindutin ang katagang “publish” para maipakita ang ginawa mong post.

Jurisdiction in Libel Cases

Ang kasong libel ay dapat isampa sa Korte ng lugar:

(a) Kung saan inilathala at unang pinakalat ang babasahin (where the libelous article is printed and first published)

(b) Kung ang siniraan ay pribadong tao, kung saan siya nakatira noong nangyari ang krimen.

(c) Sa Manila kung ang siniraan ay taong gobyerno at ang kanyang tanggapan ay nasa Manila rin.

(d) Sa lungsod ng kanyang tanggapan kung ang siniraan ay taong gobyerno at may tanggapan sa labas ng Manila.

Mahirap malaman kung saan lungsod unang inilathala at pinakalat ang isang blog. Maaring sa bahay, sa starbucks, o sa banyo habang naglalabas ng sama ng loob.

Nineteen kopong-kopong pa kasi ang batas na ito at hindi inasahan ang pagdating ng internet. Hindi ako magtataka kung unang sinulat ang libel law sa dahon pa ng kaimito gamit ang balahibo ng manok.

DEFAMATORY IMPUTATION

Ang paninirang puri ay ang kahit anong pangungusap na makakasira sa magandang pangalan o reputasyon ng isang tao.

Para malaman kung ang mga pinagsasabi ay defamatory, ang salitang ginamit ay iintindihin (construe) sa pangkabuuan (in its entirety) gamit ang payak at natural nitong kahulugan na naiintindihan ng ordinaryong tao (in its plain, natural and ordinary meaning).

Halimbawa, kung sinabi ko na ikaw ay mukhang kabayo. Para sa makakarinig o makakabasa, ang kanilang pagkakaintindi ay tinawag kitang pangit.

Hindi ko ngayon pwedeng sabihin na ang gusto kong ipahiwatig ay isang kang sensitibo at mabait na tao dahil ito ang katangian ng kabayo, dahil para sa ordinaryong tao ang ibig sabihin ng mukhang kabayo ay pangit.

IDENTIFICATION

Ang panunurang puri ay dapat nakatuon o maitutukoy sa taong sinisiraan (ascertained or ascertainable). Hindi kailangang isulat ang mismong pangalan, basta madali lang siyang matukoy bilang siya.

Kaya huwag kayong maiinis kung mahirap hulaan ang mga blind item sa tabloid dahil iwas pusoy rin sila.

MALICE

Ang malisya ay ang poot o sama ng loob (ill will or spite) para siraan ang reputasyon ng isang tao.

Masasabing may malisya kung ang pinagsasabi ay alam niyang mali o walang pakialam sa katoohanan o kasinungalingan (with knowledge that it was false or with reckless disregard as to the truth or falsity thereof).

Exceptions:

May mga kasong masasabing walang malice, tulad ng:

(1) Qualified Privileged Communication –

a. Pribadong komunikasyon na sinabi ng isang tao bilang pagtupad sa legal, moral at social duty.

b. Mga ulat o balita na walang komento o remarks; mga report o speech na ginawa sa judicial, legislative o official proceedings; o mga ginawang bagay ng mga opisyal ng gobyerno bilang pagtugon sa kanilang tungkulin.

c. Mga komentaryong patas at walang kinikilingan (fair commentaries) patungkol sa bagay na may public interest.

(2) Absolute Privilege Communication -

a. Mga sinasabi ng mga Congressman at Senador. Kahit murahin ka niyan ng harap-harapan ay hindi sila makakasuhan ng libel. Ang pananagutan nila ay sa Ethics Committee.

PUBLIC FIGURE

Ang malice ay presumed kung walang maipakitang magandang intensiyon o makatarungang motibo sa pagpaparatang (if no good intention and justifiable motive for making it is shown).

Kaso kung ang taong naghabla ay isang public figure, kailangan patunayan na talagang may malisya ang taong naglathala.

Masasabing isa kang public figure kung dahil sa iyong accomplishments, kasikatan, pamumuhay, propesyon ay nagka-interes ang publiko sa iyong mga ginagawa,  at ang iyong karakter ay naging isang “public personage.” In short, sikat ka.

Kaya mas madali depensahan ang kasong libel kung sikat ang inalipusta mo kesa sa ordinaryong tao tulad ko, kaya yari ka sa akin hehe…

ANALYSIS

Sa kaso ni Ella, maaring niyang lusutan ang kasong libel dahil walang malisya ang kanyang ginawa bagkus maganda ang kanyang intensiyon at gusto niya lang kalampagin ang kinauukulan.  Bukod pa dito, ay isang public figure ang Secretary ng DSWD na maghahabla sa kanya.

Ang nakakalungkot lang ay ang psychological effect nito sa mga blogger na tulad niya. Magkakaroon ng “chilling effect” sa mga blogger kung saan parang may suppression ng freedom of speech dahil matatakot na silang ihayag ang kanilang nararamdaman baka kasi makasuhan rin sila ng libel.

Sa kabilang banda, kung aabot ito sa Korte Suprema ay magiging test case rin ito para magkaalaman na. Isa kasi itong case of first impression at kung ano man ang kalalabasan, ay magagamit for or against sa future cases ng libel vs. bloggers.

Ano sa tingin mo?

————————————-

“ Libel actions, when we look at them in perspective, are an ornament of a civilized society. They have replaced, after all, at least in most cases, a resort to weapons in defense of a reputation.” – Henry Anatole Grunwald

SOURCES: Revised Penal Code, Art. 353, 354, 360; Yuchengco vs. Manila Chronicle, G.R. No.184315, November 25, 2009; Guingguing vs. CA, G.R. No. 128959, September 30, 2005; Christy Fermin vs. People, G.R. No. 157643, March 28, 2008.