Umalis ka sa Pilipinas upang maghanap ng magandang kinabukasan para sa iyong pamilya.

Palibhasa ay sanay sa hirap, kinain mo na parang mani ang mga trabaho sa abroad. Lahat ng overtime ay kinuha mo at binaon ang sarili sa pagtatrabaho para maiwasan ang lungkot.

Dahil sa iyong sipag at tiyaga, naka-ipon ka ng limpak-limpak na salapi. Syempre, iba pa rin sa ‘Pinas, sabi nga nila, kaya naisip mong bumalik para dito magretiro at i-invest ang iyong kayamanan.

Ang problema, kahit hindi maitatanggi na isa ka pa ring Pinoy dahil maitim pa sa tsamporado ang iyong kulay at parang nadaanan pa rin ng pison ang iyong ilong, sad to say, ay iba na ang iyong citizenship.

Ngunit ayaw mo rin namang i-renounce ang foreign citizenship dahil baka kailanganin mong bumalik doon kapag nahita na ng mga kamag-anak mo ang iyong salapi dito, just-in-case.

Dahil hindi ka na Pilipino, limitado lang ang iyong kayang bilhin na ari-arian at lagi kang hinuhuthutan ng mga taga Bureau of Immigration (BI) dahil isa ka nang “alien” na ang tingin sa iyo ay isang bakang punong-puno ng gatas.

Meron kayang paraan para mabalik ang dati mong pagiging mamamayan ng Pilipinas, but at the same time, hindi rin nawawala ang iyong foreign citizenship?

Ala eh mag pa-burger ka na!

Apat na numero lang sagot sa problema mo – 9225

O ang Republic Act No. 9225 o “An act making the citizenship of Philippine Citizens who acquire foreign citizenship permanent”

Ano ba ang ibig sabihin nito?

Simple lang, pwede nang mabawi muli ng mga Pinoy na pinanganak dito sa Pilipinas (natural-born) ang kanilang Philippine Citizenship kahit naging citizen na sila ng ibang bansa.

At kung inaakala mo ay kailangan mo pang kumain ng apoy o tumulay sa alambre para ibalik sa iyo ang iyong inaasam na Philippine Citizenship, nagkakamali ka, kabayan.

Kailangan mo lang ay pumunta sa embahada ng Pilipinas  o di kaya sa BI at isumite ang mga dokumentong kailangan. Kapag nakumpleto mo ang requirements, ay ikakansela ang iyong Alien Certificate of Registration (ACR) at bibigyan ka na agad ng Identification Certificate (IC) ng BI.

Tapos noon ay maglagay ka na ng deodorant at itaas ang kanang kamay at bigkasin ang mga sumusunod:

“I _________________, solemnly swear (or affirm) that I will support and defend the Constitution of the Republic of the Philippines and obey the laws and legal orders promulgated by the duly constituted authorities of the Philippines, and I hereby declare that I recognize and accept the supreme authority of the Philippines and will maintain true faith and allegiance thereto; and that I impose this obligation upon myself voluntarily without mental reservation or purpose of evasion.”

O hindi ba? Mas madali pang makuha muli ang Philippine Citizenship kesa pumila sa Jollibee at bumili ng Chicken Joy.

But wait there’s more!

Tulad ng pagkain sa isang fast food chain, parang combo meal din ang RA 9225 dahil pati ang single mong mga anak na hindi lalagpas ng 18 taon ay instant na makakakuha ng Philippine Citizenship sa ayaw nila at sa hindi. Ang tawag diyan ay “Derivative Citizenship.”

Oo, kahit hindi pa sila nakatikim ng balot o ni minsan ay hindi naranasang makasabit sa dyip papuntang Quiapo, ay pwede na silang bumalik dito sa Pinas para maging artista, matinee idol o modelo kung saan titiba sila ng limpak-limpak kahit daig pa sila managalog ng batang apat na taong gulang at mas maiintindihan ko pang mag-Tagalog ang kapitbahay kong ngongo.

Civil and Political Rights

Kapag nakuha muli ang iyong Philippine Citizenship gamit ang RA 9225 ay makukuha mo ulit ang iyong full civil and political rights, at pwede ka na muling:

1. Bumoto ayon sa RA 9189 o “The Overseas Absentee Voting Act of 2003”
2. Tumakbo sa Halalan
3. Tumanggap ng Posisyon sa Gobyerno
4. Practice ng Profession (basta sumunod sa regulasyon ng PRC o Supreme Court para sa mga abugado)

Ngunit para sa mga may balak na kumandidato o tumanggap ng posisyon sa gobyerno, kailangan rin nila iwaksi o i-renounce ang citizenship nila sa ibang bansa.

Kung mapapansin, hindi nakalagay sa RA 9225 na kailangang iwaksi ng isang Pinoy ang kanilang citizenship sa ibang bansa pwera na lang kung naisipan niyang tumakbo sa halalan o tumanggap ng posisyon sa gobyerno dito.

Samantalang malinaw na nakalagay sa Article 4, Section 5 ng ating Saligang Batas na:

“Dual allegiance of citizens is inimical to the national interest and shall be dealt with by law.”

Ngayon, eto ang malupit na tanong: Kung hindi mo tatalikuran ang iyong citizenship sa ibang bansa matapos mong makuha muli ang Philippine Citizenship under RA 9225, hindi ba maituturing na dual allegiance ito at dapat kang parusahan ayon sa Saligang Batas?

AASJS vs. Datumanong

Yan ang sinagot ng Korte Suprema sa kasong hinain ng AASJS (Advocates & Adherents of Social Justice for School Teachers and Allied Workers) laban sa Sec. of Justice na si Datumanong upang ipatigil ang pagpapatupad ng RA 9225 (ang BI kasi ay napasailalim ng DOJ)

Ayon sa AASJS, na tinayo ng aking magaling na guro na si Atty. Samson Alcantara, ginawa daw na parang murang kamatis ng ating Kongreso ang ating Philippine Citizenship sa pagpapalawig ng RA 9225, na kung saan manunumpa lang ay bawi na agad ito at hindi man lang kailangan iwaksi ang citizenship sa ibang bansa. Ito raw ay labag sa Saligang Batas laban sa dual allegiance, dahil nanumpa na siya sa ibang bansa para maging citizen doon at nanumpa pa ulit siya dito sa atin.

Ngunit ano ang sabi ng Korte Suprema? Tama ba ang AASJS?

Mali.

Una, hindi naman pinapayagan ng RA 9225 ang dual allegiance. Ang pinapayagan lang ng batas na ito ay dual citizenship para sa mga natural-born Filipinos na naturalized sa ibang bansa.

Pangalawa, kapag nanumpa daw ang isang tao ayon sa RA 9225 ay para sa Gobyerno ng Pilipinas ay winawaksi na nito ang citizenship niya sa ibang bansa. Nasa ibang bansa na ‘yon kung matatawag nila ang pagsumpa ng kanilang citizen sa Gobyerno ng Pilipinas na dual allegiance at labag sa batas nila. Wala nang pakialam dito ang gobyerno ng Pilipinas.

Kumbaga, parang isang martyr na asawa ang Gobyerno ng Pilipinas, hindi iniisip ang sasabihin ng iba.

“Bahala kayo, basta etong si Juan Dela Cruz ay nanumpa na sa akin at sa akin na ulit ang kanyang katapatan.”

Pangatlo, kahit pinagbabawal na mismo ng ating Saligang Batas ang dual allegiance e hindi naman daw to “self-executing.” Ibig sabihin, kailangan pang gumawa ng batas ang Kongreso upang pagbawalan at bigyan ng parusa ang mga taong nag-dual allegiance.

Kaya hangga’t wala pang batas laban sa dual allegiance ay hindi pa mareresolba ang issue tungkol dito.

Kaya yun, valid ang RA 9225.

O, ano pa ang hinihintay mo? Mag-deodorant ka na!

——————-

“Every good citizen makes his country’s honor his own, and cherishes it not only as precious but as sacred. He is willing to risk his life in its defence and is conscious that he gains protection while he gives it.”

-Andrew Jackson