You have the right to remain silent...FOR-EVA!

“You have a right to remain silent. Anything you say will be used against you. You have a right to be represented by a lawyer and if you can’t afford to hire a lawyer, one will be provided for you”.

Eto ang gasgas na linya ng mga pulis sa US kapag nanood ka ng programang “Cops” habang kumakanta sa background ang “Bad boys, bad boys whatcha gonna do whatcha gonna do? When they come for you?”

Tawag dito ay Miranda Rights.

Sino ba si Miranda? Kaanu-ano niya ang bokalista ng Parokya ni Edgar na si Chito Miranda? O ito ba ay isang orange flavor na carbonated drink?

Ang Miranda Rights ay hango sa isang landmark case na Miranda vs. Arizona [384 US 346] na dinesisyunan ng US Supreme Court noong taong 1966.

Miranda Case

Noong Ika-13 ng Marso taong 1963 ay inaresto si Ernesto Arturo Miranda sa kasong kidnapping at panggagahasa sa isang 18 taong gulang na babae. Matapos ng dalawang (2) oras na interogasyon ay umamin si Miranda at lumagda sa isang salaysay.

Pagdating sa paglilitis ay kinuwestiyon ng abugado ni Miranda ang salaysay sa pag-amin dahil hindi daw sinabihan ang akusado sa kanyang karapatan manahimik at magkaroon ng sariling abugado noong oras ng interogasyon.  Hinatulan si Miranda na mabilanggo at inapela ang kaso na umabot hanggang US Supreme Court.

Ayon sa sikat na si Chief Justice Earl Warren, nilabag ng mga pulis ang karapatan ni Miranda laban sa pagdiin sa sarili o “right against self incrimination” at karapatan sumangguni sa abugado na nakapaloob sa 5^th at 6^th Amendment ng kanilang Saligang Batas. Dahil doon ay hindi nagamit ang pag-amin laban kay Miranda.

Nagkaroon ulit ng paglilitis. Hindi man ginamit ang salaysay ni Miranda ay diniin naman siya ng mga testigo at kalaboso pa rin siya. Dahil sa kasong ito ay naging SOP na ang pagbasa sa mga karapatan ng mga akusado tuwing hinuhuli para hindi masayang ang mga pag-amin na gagawin nila.

Rights under custodial investigation

Kung sa US ay meron silang Miranda Rights, dito sa atin meron tayong “rights under custodial investigation” na nakapaloob sa ating Article III Section 12 ng Saligang Batas:

1)   Right to be informed of his right to remain silent.

Hindi mo lang karapatan ang manahimik, karapatan mo rin na malaman na may ganito kang karapatan. Tama nga naman, ano ang silbi ng karapatan mong manahimik kung hindi mo naman alam na pwede mo palang hindi sagutin ang mga tanong ng mga pulis at sabihin ang katagang “No comment, friends lang kami.” sabay labas ng dila ^_^

Kahit alam mo na may karapatan kang manahimik at umamin ka, kapag hindi naman pinaalam ng mga pulis ang karapatang ito sa iyo, lusot ka parin.

Kapag inanyayahan ka ng mga pulis sa isang custodial investigation, hindi ka kailangang magsalita. It will not be taken against you. Hindi ibig sabihin na nanahimik ka ay guilty ka na.

2)   Right to have competent and independent counsel preferably of his own choice. If the person cannot afford the services of counsel, he must be provided with one.

Isipin mo na lahat ng sasabihin mo ay magagamit laban sa iyo. Kung hindi ka magaling magsalita maaring iba ang lalabas sa iyong bibig sa gusto mong ipahiwatig. Dahil din marahil sa tensiyon at pressure ay hindi gumagana ng maayos ang iyong utak upang magbigay ng intelihenteng sagot.

Kaya ano ang gagawin mo? Tawagan agad ang iyong swabeng abugado (ahem) at hintayin siya. Ipaalam sa abugado ang lahat ng nalalaman, huwag magtira ng kahit anong sikreto. Lahat ng pinag-usapan ninyo ay sakop ng attorney-client privilege at hindi rin maaring gamitin laban sa iyo. Hayaan ang abugadong dumiskarte at siya ang tatayong spokesman mo. Alam niya ang kanyang ginagawa at ibigay ang buong tiwala. At huwag kalimutang bayaran ang bill (oh yeah).

Kung wala ka namang pera pang-upa ng abugado (parang hindi magandang pakinggan), nandiyan naman ang mga Public Attorney galing sa PAO. Basta humingi ng abogado sa mga pulis at obligasyon nilang bigyan ka ng isa.

Ang karapatan ding ito ay magsisigurado na hindi pinilit ang akusado sa pag-amin.

3) These rights cannot be waived except in writing and in the presence of counsel.

Kung sa tingin mo ay isa kang henyo at nagtitiwala ka sa iyong sariling kakayahan na sagutin ang mga tanong ng mga pulis gamit ang iyong Jedi Mind Trick ay maari mong ipasawalang bahala ang mga karapatang nabanggit.

Pero dapat ito ay nakasulat na wini-waive mo ang iyong rights under custodial investigation at pirmahan sa harap ng abugado.

Custodial Investigation

Nais kong linawin na iba ang rights under custodial investigation sa rights of the accused during trial. Ang custodial investigation ay simula pa lang ng imbestigasyon at walang pang nasasampang kaso sa fiscal o korte.

Nagsisimula ang custodial investigation kung ang pagtatanong ng mga pulis o otoridad ay hindi lamang “general inquiry” kundi tumutukoy o nagfo-focus na sa isang tao o suspek.

Admissibility of confession

Tulad ng nabanggit, kapag nilabag ng mga pulis o otoridad ang iyong rights under custodial investigation, magiging “inadmissible” ang iyong salaysay. Ibig sabihin, hindi magagamit sa korte ang iyong pag-amin at hindi ito isasaalang-alang ng hukom sa paggawa ng desisyon o hatol.

Ngunit maari pa rin mahatulan  ang akusado gamit ang ibang ebidensiya tulad ng forensic evidence o testimonya ng mga testigo.

Pero kung talagang gusto ng akusadong umamin dahil inuusig siya ng kanyang konsensiya, dapat ay:

1) The confession must be voluntary.

Ibig sabihin, umamin siya dahil gusto niya at hindi dahil pinahubad siya habang hinuhugot ang kanyang putotoy at kinukunan ng video upang i-upload sa You Tube.

2)  The confession must be made with the assistance of competent and independent counsel.

Syempre andidiyan  ang mga abugado upang pigilan este siguraduhin na alam ng akusado ang kahihinatnan o consequences ng kanyang pag-amin. At alamin na bulontaryo itong ginawa ng akusado at hindi dahil tinorture siya o tinakot ng mga myembro ng SWAT o Samahang ng mga Walang Alam sa Tactics (corny alam ko).

3) The confession must be express.

Ibig sabihin tahasang pag-amin. Kapag tinanong na “Ikaw ba ang pumatay kay Juan Dela Cruz?” ang sagot dapat ay “Opo. Ako po ang pumatay kay Juan dela Cruz, ungas kasi yun!” at hindi sagot na “Kinda” at ngingiti na lang na parang kinikilig pagkatapos umihi.

4) The confession must be in writing.

Syempre dapat nakasulat at pirmado. Hindi yung sinabi lang sa pulis at kulong ka na agad. Kaya posibleng umamin ka verbally sa pulis at later on ay bawiin habang hindi pa naisusulat o pinipirmahan sa harap ng abugado.

Purpose

Ang mga karapatang nabanggit ay strikto upang siguradong hindi pipilitin ang mga akusado sa pag-amin at paggamit ng ano mang klaseng torture, tulad ng pagpitik sa yagbols.

Hindi naman sa nilalahat ko pero may iba kasing imbestigador na tamad, papaaminin lang ang akusado at yun lang ang gagamitin laban sa kanya. Ayaw na mangalap ng ibang ebidensiya.

Isipin natin lagi na lahat ay inosente sa mata ng batas hangga’t hindi nahahatulan ng korte. Nasa kamay ng prosekusyon na patunayan ang kasalanan nito at hindi dapat sila umasa lang sa kahinaan ng ebidensiya ng akusado.

Yun lang pow. Mahaba na, sa susunod na lang ang mga pagsusulit.

—————-

“Everybody has a right to be defended, and every lawyer has a duty to defend people accused. And my office is to defend him, to discuss the accusation point by point, as I think this is a normal step in a democracy.” - Jacques Verges

Sources: People vs. Rico, G.R. No. 129211, October 2, 2000; People vs. Uy, G.R. No. 157399,  November 17, 2005,

Tanong: Ano ang pananagutan ni pototoy?

Nung bata pa ako, tuwing naglalaro kaming magpipinsan siguradong may iiyak. Dalawa lang ‘yan, may nabukulan dahil sa kakulitan o may nagsuntukan.

Siyempre, may isa dun magsusumbong sa aking lola (sumalangit nawa) at ang unang-unang itatanong ng lola ko ay “sino ang promotor diyan?!”

Ang promotor ay makakakuha ng kutos at ang lahat na sangkot ay makakakuha ng tig-isang palo sa pwet gamit ang walis tingting. Kasunod niyan ay biskwit na Marie para magsitigil na sa mass concert sa pag-iyak ang magpipinsan.

Kaya noong natalakay ng prof ko ang paksang degree of criminal liability sa isang krimen ay naalala ko ang aking lola. Tulad ng hustisya ng aking lola, iba’t iba ang parusang binibigay ng batas sa mga akusado depende sa kanilang partisipasyon.

Ang mga promotor ay makakakuha ng buong parusa samantalang ang mga alipores ay mas mababa.

Ayon sa Revised Penal Code, may 3 degree ng liability, ito ang principal, accomplice at accessory.

PRINCIPAL

Ang principal ay ang:

1) May direktang partisipasyon sa paggawa ng krimen (those who take a direct part in the execution of the act)

Eto ang tinatawag na “principal by direct participation.” Yung talagang kasama sa pagsasagawa ng krimen. Halimbawa, sa kasong pagpatay, isa siya sa naglapat ng kamay o ‘di kaya sa kasong pagnanakaw, isa siya sa pumasok sa bakod ng iba upang magnakaw ng panty sa dilim.

2) Direktang pumilit sa ibang tao na gumawa ng krimen (those who directly force or induce others to commit it)

Hindi lamang limitado sa pagsama sa mismong krimen para maging principal. Kahit wala sa pagsasagawa ng krimen, ngunit siya naman ay nagpumilit sa ibang tao upang gawin ito, pareho lamang sila ng pananagutan sa batas at ito ay tinatawag na “principal by inducement.”

Kung baga sa palabas, sila ang “mastermind” tulad nina Dr. Evil, Lex Luthor at ang paborito kong kontrabidang magkapatid na sina Paquito at Romy Diaz na walang tatalo sa swabe nilang bigote at mala-demonyong tawa habang tinu-torture si FPJ, Lito Lapid at Baldo Maro BWAHAHAHA!

Dalawang paraan lang naman para mapilitan ang isang taong gumawa ng krimen: 1) pagbigay ng regalo, salapi at pangako o, 2) simpleng pag-utos lang gamit ang malalim at malamig na boses ala-Rey Langit.

3) Tumulong sa paggawa ng krimen ngunit hindi siya papasok bilang accomplice (those who cooperate in the commission of the offense by another act without which it would not have been accomplished)

“Principal by indispensable cooperation” ang tawag dito. Dapat ang kooperasyon ay “indispensable” o kinakailangan. Kung wala ang kooperasyon niya, hindi magaganap ang krimen.  Kung ang kooperasyon ay hindi naman kailangan sa pagsasagawa ng krimen, maari lang itong bumagsak sa accomplice.

ACCOMPLICE

Para masabing accomplice, dapat may:

1) Community of design o alam niya ang plano ng principal at umaayon siya dito, at

2) Pagsagawa ng bagay bago o habang ginaganap ang krimen na hindi naman “indispensable”.

ACCESSORY

Ang accessory naman ay ang hindi kasama sa paggawa ng krimen at hindi siya babagsak bilang principal o  accomplice, pero alam niya ang nangyari at ginawa ang mga sumusunod:

1) Kumita siya o tinulungan ang mga sangkot na kumita sa epekto ng krimen (by profiting themselves or assisting the offender to profit by the effects of the crime).

2) Tinago o sinira ang katawan o ang mga instrumentong ginamit sa krimen para di matuklasan ng mga awtoridad (by concealing or destroying the body of the crime, or the effects or instruments thereof, in order to prevent its discovery).

3) Kumupkop, nagtago o tumulong sa pagtakas ng mga principal ng krimen na ginamit ang kanyang katungkulan sa gobyerno; o sa taong nagtaksil sa bayan; o sa taong pumatay sa kanyang asawa, anak, magulang;  o taong balak pumatay sa presidente ng Pilipinas; o sa taong paulit-ulit na nahusgahan na gumawa ng iba’t-ibang krimen.

(By harboring, concealing, or assisting in the escape of the principals of the crime, provided the accessory acts with abuse of his public functions or whenever the author of the crime is guilty of treason, parricide, murder, or an attempt to take the life of the Chief Executive, or is known to be habitually guilty of some other crime)

EXEMPT AS ACCESSORY

Ang asawa, anak, lolo, lola, kapatid (full, half o adopted) ay hindi papasok bilang accessory kung ginawa nila ang no. 2 at 3, pwera na lang kung pinagkakitaan nila ito. Marahil, dahil sa kadugo, inaasahan ng batas na tutulungan ng kamag-anak ang kapwa nila.

Exempted man ay maari pa rin sumabit ang mga nasabing kamag-anak sa paglabag ng PD 1829 o tinatawag na Obstruction of Justice.

TANONG:

1) Si Bon at Batangmangyan ay nag-iinuman sa kanto upang ipagdiwang ang kanilang paglaya sa kasong theft ilang taon na ang nakakaraan sa pagpuslit ng Canon 7D.

Habang nag-iinuman sa kalye ay dumaan ang ex-gf ni Bon na si Jongskie kasama ang bagong bf na si Extremus.

Dahil sa selos ay hinarang ni Bon si Extremus at nagkasagutan. Kumuha ng panaksak si Bon at sinaksak si Extemus habang si BM naman ay sumigaw ng “Bon tirahin mo na!”

Tinamaan si Extremus sa tagiliran, sabay tumakbo si Bon at BM palayo. Sinugod si Extremus sa ospital at naagapan ng doktor ang sugat.

Sinampahan si Bon at BM ng Attempted Homicide. Si Bon bilang principal by direct participation at si BM bilang principal by inducement dahil inutusan niya si Bon na “tirahin” si Extremus. May pananagutan ba si BM?

2) Gamit ang sitwasyon sa taas, paano kung sa nais ni BM na pigilin si Bon at Extremus sa pagtatalo ay hinawakan niya si Extremus sa dalawang kamay, ngunit ito naman ay naging pagkakataon upang saksakin ni Bon si Extemus sa tagiliran.

Ano ang partisipasyon ni BM principal by indispensable cooperation o siya ay  accomplice lamang sa krimen?

3) Si Ferdie at Duking ay myembro ng akyat-bahay gang. Isang araw ay pinagplanuhan nila na looban ang bahay ni Iami sa may Valle Verde. Habang papunta sa Pasig ay nakasalubong nila si Asol na nakatambay at inaya sa kanilang plano. Pumayag si Asol at nagsilbing “lookout.”

Habang sinasagawa ni Ferdie at Duking ang pagloloob sa bahay ni Iami, ay nahuli sila ng Jaguar (guwardiya) na si Ronald at tiklo silang lahat .

Ano ang partisipasyon ni Asol principal by direct participation o accomplice lamang?

4) Si Miles at Granger ay magkasintahan. Habang pauwi isang gabi matapos manood ng bagong pelikula ni Richard Gutierrez at Anne Curtis ay nakasalubong nila si Azar na mortal na kaaway ni Granger sa Air Soft Competition. Kasama ni Azar ang kaibigan nitong pulis na si Mhonski na off-duty noong oras na iyon.

Naasar si Azar nang makita si Granger kaya gamit ang air gun ay biglang binaril ang huli sa pwet. Dahil sa bilis ng pangyayari ay hindi naawat ni Mhonski si Azar. Tumakbo si Azar ngunit hindi rin ito dinakip ni Mhonzki bilang kaibigan.

Ano pananagutan ni Mhonski, principal, accomplice o accessory?

5) Kakalabas lang ni Jet sa Munti dahil sa kasong rape. Isang araw ay nakita ni Jet si Lee Mi at nabuhay ang kanyang pagtingin dito. Hindi alam ni Lee Mi ay bigla siyang inakbayan ni Jet at sinabing huwag papalag.

Dinala ni Jet si Lee Mi sa isang liblib na bodega (nanaman) kasama ang kaibigang si Hicort na nagsilbing “lookout” sa mga dumadaan.

Matapos ang krimen ay umalis si Jet, ngunit may narinig ni Hicort na may tumatawag sa pangalan ni Lee Mi, kaya’t pumasok ito sa loob ng bodega at tinakpan ang bibig ni Lee Mi upang hindi mag-ingay.

Dinala ni Hicort si Lee Mi sa kanyang bahay at doon pinakawalan.

Ano ang pananagutan ni Hicort principal, accomplice o accessory?

Sumagot nang may paliwanag, ang walang paliwanag ay magkakaputok sa kili-kili promise =)

SAGOT:

1. Walang pananagutan si BM. Hindi matatawag na principal by inducement yung simpleng pagsigaw ng “Bon tirahin mo na!”

“the inciting words must have great dominance and influence over the person who acts; they ought to be direct and as efficacious, or powerful as physical or moral coercion or violence itself.”

Sa kasong ito, talagang sasaksakin ni Bon si Extremus kahit hindi sumigaw si BM. Ang sinabi ni BM ay walang “great dominance and influence” kay Bon.

2. Walang liability si BM dahil walang common criminal design si Bonn at BM.

“It is therefore required in order to be liable either as a principal by indispensable cooperation or as an accomplice that the accused must unite with the criminal design of the principal by direct participation.”

Dito hindi naman nagkaisa si Bon at BM na tirahin si Extremus dahil ang gusto lang ni BM ay awatin ang nag-aaway. Si Bon lang ang liable.

“In the absence of a previous plan or agreement to commit a crime, the criminal responsibility arising from different acts directed against one and the same person is individual and not collective, and that each of the participants is liable only for his own acts.”

3. Si Asol ay accomplice lamang dahil hindi siya co-conspirator. Wala kasi si Asol sa planning stage.

“the Court convicted appellant as an accomplice, holding that ‘in going with them, knowing their criminal intention, and in staying outside of the house with them while the others went inside the store to rob and kill, [he] effectively supplied the criminals with material and moral aid, making him guilty as an accompliance.’ The Court noted that there was no evidence that he ‘had conspired with the malefactors, nor that he actually participated in the commission of the crime.”

4. Si Mohnski ay accessory for “assisting in the escape of a principal with abuse of his public functions.”

“Being a police officer in the active service, he had the duty to arrest (accused) after the latter committed a crime in his presence, and which he himself witnessed.  Unfortunately, he failed to do what was incumbent upon him to do. ”

5. Accomplice si Hicort dahil nandoon siya mismo sa krimen at pinabayaan pang makatakas si Jet.

“The facts show that petitioner participated in the commission of the crime even before complainant was raped.  He was present when Pacursa abducted complainant and when he brought her to the barn.  He positioned himself outside the barn together with the other accused as a lookout.  When he heard the shouts of people looking for complainant, he entered the barn and took complainant away from Pacursa.

Having known of the criminal design and thereafter acting as a lookout, petitioner is liable as an accomplice there being insufficient evidence to prove conspiracy.” Garces vs. People, G.R. No. 173858, July 17, 2007.

————–

“If you share your friend’s crime, you make it your own” – Latin Proverbs

Ano pinagkaiba ng magnanakaw sa politiko? Ang magnanakaw nagnanakaw muna tapos tumatakbo. Ang politiko tumatakbo muna bago magnakaw.

Kapag nadinig natin ang katagang “pagnanakaw,” isa lang pumapasok sa isip natin —  ang pagkuha ng gamit ng iba na walang paalam o ‘di kaya paggamit ng dahas.

Pero sa batas, may dalawang klase nang pagnanakaw – robbery at theft.

Malamang palagi mo rin itong naririnig sa Pulis Report ng TV Patrol, ngunit nauunawaan ba natin ang pinagkaiba ng dalawa? O hindi mo alam na magkaiba pala yun?

Elements of Robbery

Masasabing robbery ang kaso kapag:

Ang taong gusto mapasa-kanya (intent to gain) ang bagay na pagmamay-ari ng iba ay kinuha ito (taking of personal property) sa pamamagitan dahas (violence) o pananakot (intimidation) o pwersa sa isang bagay (force upon things).

Mas mataas ang parusa ng kasong robbery kung ito ay may kasamang pagpatay (homicide), pananakit (physical injuries), at panggagahasa (rape).

Mataas din ang parusa kung ang robbery ay ginawa sa liblib na lugar (uninhabited place) ng mga  bandido (more that 3 malefactors), o gamit ang baril sa daan o sa loob ng sasakyan.

Kaya ang ordinaryong holpadan sa dyip, FX o sa kalye ng Recto, kung saan gumagamit ng patalim o baril ang pangit na holdaper ay papasok sa krimeng robbery.

Kapag nakadinig ka ng pulis na ini-interview sa TV at binanggit na ang kasong  isasampa ay “hold-up robbery,” “robbery extortion” o “hi-way robbery” ay humalakhak at batuhin ang TV ng tissue paper (o ng baso kung may pambili ng bagong flat screen).

Robbery by use of force upon things

Robbery ring maituturing ang pagpasok sa isang bahay o establisimento sa pamamagitan:

1)   ng pagdaan sa butas o bintana, bukod sa pintuan (through an opening not intended for entrance or egress);

2)   ng pagsira ng dingding, bubong, sahig o pintuan;

3)   paggamit ng false key, picklocks o kahalintulad na gamit o;

4)   paggamit ng gawa-gawang pangalan o pagkukunwaring otoridad.

Robbery ring maituturing ang pagnanakaw sa pamamagitan ng pagsira ng nakakandadong aparador (wardrobe) o baul (chest) or any other kind of locked or sealed furniture or receptacles. Hindi kasama dito ang pagnakaw ng pera na nakatago sa bulsa ng brief.

ELEMENTS OF THEFT

Ang kasong theft naman ay ang:

1)   Pagkuha ng gamit ng iba (taking of personal property)

2)   Na may “intent to gain”

3)   Na walang paalam sa may-ari (without the owner’s consent)

4)   Na hindi gumagamit ng dahas o pananakot.

O ano, nakuha mo ba ang pinagkaiba ng robbery at theft?

Sa robbery ang magnanakaw ay gumamit ng dahas, pananakot o pwersa sa isang bagay, samantalang ang kasong theft ay simpleng pagkuha ng bagay na walang paalam sa may-ari na may “intent to gain” o pagnanais na mapasakanya (malay mo kasi hiniram lang).

Other form of theft

Alam mo ba na theft din maituturing ang hindi pagsauli ng bagay na napulot sa tunay nitong may-ari?

Ayon sa Article 719 ng Civil Code, ang sinuman na makapulot ng isang bagay (except hidden treasure) ay inaatasang isuko ito sa opisina ni Mayor (at huwag na huwag ibibigay sa mga pulis).  Ipalalathala ito sa publiko sa pamamagitan ng dyaryo o paglagay ng patalastas sa mga mataong lugar.

Kung wala pa ring umangkin matapos ang 6 na buwan, ibibigay ito sa nakakita. Kapag hindi mo ito sinunod at nakita ng may-ari sa kustodiya mo ang bagay na nawala, maari kang kasuhan ng theft.

Theft din na maituturing ang pagpasok sa bakuran ng ibang tao para kumuha ng prutas o dahon ng aratilis o mangisda ng hito na kumakain ng etsas. Kapag nahuli ka ng may-ari, sabihin mo 50/50 na lang kayo para hindi sa kasuhan ahihi.

Qualified Theft

Kapag nadinig mo ang katagang “qualified” sa criminal law, ibig sabihin ay mas matindi ang parusa. Tulad ng ng kasong homicide, kapag sinabing “qualified homicide” mas mataas ang parusa at ang tawag dito ay murder.

Sa kasong theft, masasabing qualified kung ang pagnanakaw ay ginawa ng kasambahay o gamit ang pag-abuso sa tiwala (gave abuse of confidence), pagnakaw habang may sunog, lindol, bagyo, pagputok ng kili-kili este bulkan, aksidente sa daan, sibil na kaguluhan (civil disturbance) at iba pang kalamidad.

CARNAPPING

Ang pagnakaw ng sasakyan ay hindi sakop ng probisyon ng Revised Penal Code sa Robbery o Theft ngunit ng R.A. 6539 o An Act Preventing and Penalizing Carnapping.  Hindi sakop ng carnapping ang pagnakaw ng tren, pison, bulldozer at mga makinarya (goodluck!)

Tanong:

Ang mga sumusunod na character ay fictional at hindi hango sa tunay na tao (pangalan lang hehe). Sagutin ang mga sumusunod na may paliwanag. Huwag mangopya. Ang hindi sumunod ay panget:

1) Si Bon at Batangmangyan ay matalik na magkaibigan. Sila’y mababait na bata ngunit isang araw ay napagkatuwaan nilang kumuha ng bagong Canon 7D sa Megamall ng walang paalam.

Nilagay ni BM ang DSLR sa kanyang “North Face” na bag at si Bon ang nagdala palabas ng Mall. Ok na sana ngunit bago sila makalabas ng parking lot ay nakita sila ni Granger at sinuplong sa mga sekyu.

Ano ang kaso ni Bon at BM, theft o robbery? Attempted o frustrated?

2) Si Duking at Asol ay magkasosyo sa negosyo. Naisip ni Asol na bilhin ang lumang Mercedes Benz ni Duking. Pinahiram ni Duking ang MB kay Asol upang isanla. Ngunit isang buwan na ang lumipas ay hindi na binalik ni Asol ang MB.

Isang araw ay nakita ni Duking ang kanyang MB sa labas ng computer shop kung saan nag do-DOTA si Asol. Kasama ang mga pulis, dinampot si Asol at kinasuhan ng carnapping.

Depensa ni Asol – hindi siya liable sa kasong carnapping dahil hindi pa aprubado ang loan niya sa bangko kaya hindi pa rin niya mabayaran si Duking.

Tama ba si Asol?

3) Si Iami at Manay Cristy ay magkumare. Nagtitinda ng RTW si Iami at naisipan ni MC na magbenta rin nito sa tiangge. Binigyan ni Iami ng isang bulto ng imported na panty na may kwelyo si MC at napag-usapang babayaran sa susunod na buwan.  Lumipas ng ilang buwan ay hindi na nagpakita si MC.

Ano ang kasong dapat isampa kay MC, estafa o qualified theft?

4) Si Jet ay masugid na manliligaw ni Lee Mi. Isang araw ay hindi na nakatiis ni Jet at dinaan na sa santong paspasan. Gamit ang balisong ay pinilit ni Jet na dalhin si Lee Mi sa liblib na lugar at pinagsamantalahan. Matapos makaraos ay nakita ni Jet ang P500 ni Lee Mi at kinuha ito na walang paalam.

Ano ang kaso ni Jet: rape, theft, robbery o robbery with rape?

Ang gulo wahhh!

SAGOT:

1. Consumated Theft ang kaso ni Bon at BM. Walang kasong frustrated theft.

 Kapag nakuha na ang isang bagay, consumated theft agad yun kahit hindi pa nakalabas ng mall o tindahan dahil may free disposition na yung akusado.

2. Hindi liable ng carnapping si Asol dahil noong binigay ni Duking ang sasakyan “lawful” ang possession ni Asol. Naging unlawful na lang noong hindi niya ibinalik kay Duking ang kotse.

Para maging carnapping ang case, dapat sa simula pa lang unlawful na ang pagkuha ng sasakyan tulad ng bukas kotse o car jacking.

Kapag napatunayang walang intensiyon si Asol magbayad estafa ang kaso dahil panloloko yun. Kung hindi, civil lang ang liability ni Asol, balik sasakyan at bayad damages.

3. Assuming nanloko si Manay, Estafa ang kaso at hindi theft. Nang binigay ni Iami ang mga panty na may kwelyo kay Manay, meron nang “juridical possession” ito. Ibig sabihin, parang kay Manay na rin ang mga panty at bahala na siya ibenta.

Kung ang isang bagay naman ay binigay sa isang tao in trust, “material possession” lang yun dahil walang transfer of ownership kaya qualified theft ang kaso kung ganon. Tulad ng mga employee na nasa field na may dalang pera. Ang pera ay sa kumpanya pa rin at agent lang ang employee, kaya kapag tinakbo niya yun, qualified theft ang kaso.

4. Separate crime of Rape and Theft. Ang tunay na intent ni Jet ay magparaos, later na lang yung pagnanakaw ng P500 ni Leemi. Dalawang parusa na matatanggap ni Jet, isa sa rape at isa sa theft.

Kapag baliktad naman, ang intensiyon ay magnakaw, ngunit nakitang “pwede” pala si Leemi, complex crime of robbery with rape ang kaso. Essentially, robbery pa rin ‘to ngunit qualified dahil may kasamang rape. Isa lang ang parusa ngunit mas mataas kumpara na simpleng rape lang.

Ang naka-perfect ay bibigyan ng full details ng rape case c/o Leemi. 

——————

“Doesn’t the fight for survival also justify swindle and theft? In self defence, anything goes.” – Imelda Marcos

Sources: People vs. Tamayo G.R. No. 137586, July 30, 2002; People vs. Tan, G.R. No. 135904, January 21, 2000; Valenzuela vs. People, G.R. No. 160188, June 21, 2007, Matrido vs. People, G.R. No. 179061, July 13, 2009.

Anong ang nangyari ng mahuli ni Batman na may ibang nilalandi si Robin?

Tuwing nanonood tayo ng balita, lagi nating naririnig sa mga reporter at pulis ang mga katagang “homicide” at “murder”. Hindi lang yun, bukambibig din ni Gus Abelgas ang mga salitang “attempted” at “frustrated.”

Ano ba talaga ang pinagkaiba nila? Paano natin masasabing homicide at hindi murder ang nagawang krimen? Ano rin ang pinagkaiba ng frustrated sa attempted?

HOMICIDE vs. MURDER

Ang murder at homicide, isa lang ang common denominator — ang pagpatay ng tao. Ayon sa Revised Penal Code, ang murder ay maisasagawa sa pamamagitan ng:

1) With treachery, taking advantage of superior strength, with the aid of armed men, or employing means to weaken the defense or of means or persons to insure or afford impunity.

In short, pumatay na may pagkabading dahil sinigurado niyang hindi makakaganti ang kanyang biktima. Sa pamamagitan ng patraydor na paraan o paggamit ng kanyang mga ka-berks para pumatay nang walang kalaban-laban.

2) In consideration of a price, reward, or promise.

Ang mga hitmen na binabayaran para pumatay ay pasok sa kasong ito.

3) By means of inundation, fire, poison, explosion, shipwreck, stranding of a vessel, derailment or assault upon a street car or locomotive, fall of an airship, by means of motor vehicles, or with the use of any other means involving great waste and ruin.

Ang paggamit ng mga mapanirang bagay upang pumatay tulad ng apoy, pagsabog, sasakyan at kili-kili power.

4) On occasion of any of the calamities enumerated in the preceding paragraph, or of an earthquake, eruption of a volcano, destructive cyclone, epidemic or other public calamity.

May kalamidad na nga, nakuha pang pumatay kaya dapat mas mataas ang parusa.

5) With evident premeditation.

Ang pagpaplano para siguraduhing malinis ang kanyang pagpatay.

6) With cruelty, by deliberately and inhumanly augmenting the suffering of the victim, or outraging or scoffing at his person or corpse.

Ang pagiging sadista at pagpapahirap sa kanyang biktima tulad ng sapilitang pagpapanood ng Pilipinas Win na Win bago ito patayin.

Kung wala sa mga nabanggit ang ginawa ng isang mamamatay-tao, ay homicide lamang ang kanilang kaso na may mas mababang parusa.

STAGES OF FELONY

Nais kong linawin na ang katagang attempted at frustrated ay hindi limitado sa krimeng murder at homicide, ngunit ito ay ina-apply sa karamihan. Ito ay ang mga hakbang (stages) sa pagsagawa ng isang krimen.

Nahahati ito sa consummated, frustrated at attempted. Pinakamatindi ang una at pinakamahina ang huli.

Kung lahat ng elemento ng krimen ay nandoroon at nasagawa na ng akusado ito matatawag na consummated.

(all the elements necessary for its execution and accomplishment are present)

Sa frustrated stage naman, lahat na ng bagay na dapat gawin sa isang krimen ay nasagawa na ng akusado, ngunit hindi nagresulta sa ninanais niya.

(offender performs all the acts of execution which would produce the felony as a consequence but which, nevertheless, do not produce it by reason of causes independent of the will of the perpetrator).

Sa attempted stage naman, sinisimulan pa lang ng akusado ang krimen, ngunit hindi natuloy dahil sa mga bagay, bukod sa pagbabago ng kanyang isip

(offender commences the commission of a felony directly by overt acts, and does not perform all the acts of execution which should produce the felony by reason of some cause or accident other than his own spontaneous desistance).

HALIMBAWA

1. Consummated – Kung pinatay ni Batman si Robin, automatic consummated ‘yun .
2. Frustrated – Kung sinaksak ni Batman si Robin sa kanyang mga vital organs ng ilang beses at iniwan niya ito sa daan sa pag-aakalang patay na ito, ngunit nung dinala sa ospital ay naisalba pa ng doktor, frustrated murder o homicide ang kaso.
3. Attempted – Habang sinasaksak ni Batman si Robin sa kanyang mga vital organs ay may nakakitang pulis at siya’y sinita, at dahil dun ay hindi niya natapos ang pagpatay, nasa attempted stage pa lang kaya attempted murder o homicide ang kaso.

Para mag-qualify as attempted o frustrated homicide/murder, dapat ay may “intent to kill.” Ang intent ay dapat maipakita sa kanyang aksyon dahil hindi naman tayo si Madam Auring para hulaan ang iniisip ng isang akusado.

Sa halimbawang nabanggit, ang pagsaksak ni Batman kay Robin sa vital organs nito at nang makailang ulit ay indikasyon ng intent to kill. Pero kung ang gamit lang ni Batman na panaksak kay Robin ay isa lamang nail cutter, obvious naman na walang intent to kill at gusto lang niyang itong kilitiin at kurutin sa singit. Ang kaso maaring isampa kay Batman ay slight/less serious/ serious physical injuries lang depende sa tama.

Wala palang frustrated o attempted stage ang physical injuries, basta nagkasugat ang biktima na walang intent to kill, automatic consummated agad yun.

QUESTIONS:

Dahil sa alam na ninyo ang pinagkaiba ng homicide, murder, serious physical injuries, frustrated at attempted stage, subukan niyong sagutin ang mga sumusunod na kaso na denesisyunan ng Korte Suprema:

1. Ang magkapatid na sila Marlon at Jeonito ay galing kina Tino para maningil ng utang. Pabalik sa kanilang bahay, nasalubong nila ang grupo ng mga kalalakihan na may dalang mga panaksak at tubo at sila’y pinag-gugulpi at iniwang duguan sa daan.

Namatay si Jeonito samantalang si Marlon ay nadala pa sa ospital at nabuhay dahil ayon sa doktor ay hindi naman malubha ang naging tama nito.

Tanong: Ano ang tamang kasong ihain sa mga pumatay kay Jeonito, murder o homicide?

Ssgot:

MURDER.

“It must be noted in this regard that the manner in which the stab wounds were inflicted on the deceased were clearly meant to kill without posing any danger to the malefactors considering their locations and the fact that they were caused by knife thrusts starting below going upward by assailants who were standing behind the victim.

Treachery is present when the offender commits any of the crimes against persons employing means, methods or forms in the execution thereof which tend directly and specially to insure its execution, without risk to himself arising from the defense which the offended party might make.

That circumstance qualifies the crime into murder.”

Kinonsidera din ng korte ang aggravating circumstance na abuse of strength at conspiracy.

Ano naman ang dapat na kaso pagdating sa pagkakabugbog kay Marlon: attempted o frustrated, homicide o murder? O baka naman serious physical injuries lang?

Sagot:

FRUSTRATED HOMICIDE

“Suffice it to state that the intent to kill of the malefactors herein who were armed with bladed weapons and lead pipes can hardly be doubted given the prevailing facts of the case.  It also can not be denied that the crime is a frustrated felony not an attempted offense considering that after being stabbed and clubbed twice in the head as a result of which he lost consciousness and fell, Marlon’s attackers apparently thought he was already dead and fled.”

Homicide lang kasi sinampa ng prosecutor. Hindi pwede ma-convict ang isang akusado ng mas mataas pa sa sinampang “information” ng prosecutor, pero pwede mas mababa. Kung murder ang sinampa, pwede maging homicide, kung homicide and sinampa, hindi pwedeng maging murder.

2) Si Gener at Roberto ay mga tigasin at mortal na magkaaway. Isang araw ay nagkita sila, nagkamurahan at naisipan na mag mano-mano. Tamang-tama ay nagdoon rin ang mga barkada ng dalawa at naging instant street fighter.

Nang hindi matanggap ni Gener ang pagkatalo sa suntukan ay nakisawsaw ang kanyang mga barkada at nagsimula ang karambola. E may panaksak pala tong grupo ni Gener, kaya nagtakbuhan ang grupo ni Roberto at itong si Anthony, palibhasa ay lampa, ang naabutan kaya gulpi ang inabot.

Pinagsasaksak at pinagbabato si Anthony hanggang lumabas ang bituka at nahulog sa kanal at doon ay pinabayaan na ng grupo ni Gener. Nakuha pa ng biktima na pumunta sa ospital hawak-hawak ang kanyang bituka at naagapan ang sugat at nabuhay.

Tanong, ano ang kaso dito, physical injuries, homicide o murder? Anong stage, attempted or frustrated?

Sagot:

ATTEMPTED HOMICIDE

Homicide lang ang sinampa ng prosecutor dahil wala naman daw element para mag-qualify sa murder. Nagpang-abot lang ang dalawang grupo, nagkataon lang na mas-astig ang grupo ni Gener. Attempted dahil hindi napatunay ng prosecution na deadly ang tama ni Anthony (kahit lumabas na ang bituka nito) dahil hindi piniresinta ang doctor na gumamot sa biktima.

——

“The man who strikes first admits that his ideas have given out.”  - Chinese Proverb

Serrano vs. People G.R. No. 175023, July 5, 2010, People vs. Listerio, G.R. No. 122099, July 5, 2000

Ano kaya ang nakita ng pusa?

Mala-labanos ang legs sa puti…nakakasilaw.

Kinis!

Parang Christine Reyes ang mga binti, ‘yun pa lang…ulam na. Walang sinabi ang kissable lips ni Angelina Jolie, at ang pamatay na ngiti ni Meg Ryan.

Pero hindi na uubra ang mga porma mo kay Mely, dahil nabihag na ang kanyang alindog ni Richard, isang foreigner. Katunayan ay malapit na nga silang ikasal.

Ngunit may isang problema…

Si Mely ay dating “mama.”

Hindi “mama” na as in “hot mama” kundi “mama” as in, “Mama…Mamang Driver, bayad po!”

Tama ka, si Mely ay kasama nila Wolverine, Cyclops at Storm. Isang siyang “X-Men.”

Ngunit tanggap naman siya ng nobyong si Richard kahit miyembro si Mely ng federasyon.

Kaya lang, hindi umuusad ang kanilang planong magpakasal dahil “Rommel Jacinto” pa rin ang nakasulat sa birth certificate ni Mely at “male” pa rin ang nakasaad na gender niya dito.

Nakasaad kasi sa ating Family Code: “Marriage is a special contract of permanent union between a man and a woman” kaya bawal ang M2M¹.

Kaya ano ang gagawin mo kung gusto mong maging isang ganap na babae ayon sa batas?

Simple. E di palitan mo ang gender na nakasaad sa iyong birth certificate mula male to female.

At yan nga ang ginawa ni Mely.

Naghain ng petisyon si Mely sa Regional Trial Court ng Manila upang palitan ang kanyang pangalan mula “Rommel Jacinto” to “Mely” at ang kasarian mula “male” to “female.”

At hindi naman siya binigo ng hukom. Noong June 4, 2003, ay binigay ang kanyang kahilingan na mapalitan ang kayang pangalan at kasarian. At nabuhay sila Mely at Richard ng masaya at matiwasay, parang fairy tale ending—happy ever after! Bongga!

Yan e kung si Mely ang sumulat ng blog na ito. Ngunit, hindi papayag si Granger na walang twist sa kwento, kaya’t sumingit ang Rita Avilang² Solicitor General na laging nakikialam sa mga relasyong mapa-straight man o gay.

Bago pa maging final ang desisyon ng RTC ay inapila ito ng SolGen sa Court of Appeals. At dito nagsimulang gumuho ang pira-pirasong pangarap ni Mely dahil binaligtad ng CA ang desisyon ng RTC at binasura ang petisyon niya.

Bitter Ocampo³ man, ay inipon ni Mely ang kanyang lakas upang magsumbong  sa kanyang mga ditse sa Korte Suprema.

Ayon kay Mely, isa siyang male transsexual. Isang dilag na nakulong sa katawang barako na puro buhok sa binti at kili-kili. Bata pa lang siya ay nararamdaman na niya ito dahil imbes na si FPJ at Batman, ay si Barbie at Rainbow Brite ang kanyang iniidolo.

Kumunsulta siya sa mga dalubhasa sa Estados Unidos para sumailalim sa psychological exam, hormone treatment at breast augmentation. Ngunit ang uod ang naging ganap na paru-paro noong January 27, 2001, nang sumailalim si Mely sa isang sex reassignment surgery sa Bangkok, at pinutol ang kanyang *toot*…Taragis!

Simula noon ay nabuhay na si Mely bilang isang ganap na dalaginding kung saan naging kasintahan na nga niya si Richard na handa siyang pakasalan kahit wala siyang obaryo.

Bilang ganap na babae, dapat lang daw ay pagbigyan na siyang palitan ang kanyang pangalan at kasarian sa kayang birth certificate at hayaan na lang siyang mabuhay bilang isang sirena.

Sang-ayon kaya sila ate sa Korte Suprema?

Ayon sa mga Thundercats⁴ ng Korte Suprema, ang pagpapapalit ng pangalan ay hindi isang karapatan kundi isa lamang pribelehiyo. Wala naman daw sa batas na kapag nagpabago ka ng ari ay sapat na itong basehan para magpabago ka ng pangalan.

Nakasaad sa RA 9048 (Clerical Error Law), na maari lamang palitang ang unang pangalan kung:

1. Ang unang pangalan ay mabantot o katawa-tawa (ridiculous), nakakahiya (tainted with dishonor), mahirap bigkasin o isulat (extremely difficult to write or pronounce).
2. Ang bagong unang pangalan ay dati nang ginagamit (habitual and continous) at ito na rin ang pagkakakilala ng publiko (publicly known) at kumunidad sa kanya.
3. Ang pagpapalit ng unang pangalan ay magtatanggal ng kalituhan (avoid confusion).

May nakita ka bang “sex change” dito? Wala, kaya wala rin daw basehan para palitan ang unang pangalan ni Mely.

Ikinatwiran ni Mely na dati na siyang kilala bilang “Mely” kaya’t maaring pasok pa rin ang kanyang kahilingan. Kaso hindi pa rin nakumbinsi ang Korte Suprema, bagkus, sabi nito na mas lalong malilito ang publiko kung papalitan ang kanyang kasarian sa Birth Certificate.

Ang pagpapalit ng entries sa birth certificate ay ginagamit lamang upang itama ang mali. Sa kasong ito, wala namang mali na nakasaad sa birth certificate ni Mely kaya’t walang dapat palitan.

Nakalagay din sa Civil Register Law na ang birth certificate ay isang historical record ng isang tao tungkol sa kaganapan ng kanyang kapanganakan. Kaya’t kung ang isang tao ay ipinanganak na lalaki, hindi na ito maaring palitan kahit ang ari niya’y tinanggal upang gawing hungarian sausage (o cocktale hotdog).

At ang pinaka-importante, kapag pinayagang ang petisyon ni Mely, malaki ang magiging epekto at implikasyon nito sa ating mga batas. May mga batas kasi na gender-particular tulad ng batas para sa mga kababaihang manggagawa (labor law), krimen na babae lamang ang makakagawa tulad ng adultery, at iba pa.

At syempre ang epekto nito sa ating Family Laws in general.

Isipin mo na lang, magiging daan ito para maging legal ang same sex marriage. Magpapalit lang ng pangalan at kasarian sa birth certificate at pwede nang magpakasal sa kapwa nila lalake.

Walang kapangyarihan ang Korte Suprema na gumawa ng batas, ito ay trabaho ng Kongreso. Ang isyu ay hindi lamang legal, kung hindi isa ring isyung politikal at moral.

Hayan at Luz Valdez⁵ na naman ang lola mo. ‘Di bale, dumarami na rin ang miyembro ng federasyon sa Kongreso kaya konting hintay na lang.

———————

“ I think that gay marriage should be between a man and a woman.”
- Arnold Schwarzenegger

Source: Silverio vs. Republic, G.R. No. 174689, October 22, 2007.

Footnotes:

¹Man to Man =)

²Nakakairita

³Bitter, masama loob

⁴Matatanda

⁵Talo

"Doc, kulang ata yung..." "Can't you see nurse that I'm Busy"

Ika-4 ng Abril taong 1984, si Natividad ay sinugod sa Medical City Hospital dahil sa hirap sa pagdumi at pagdurugo ng kanyang pwet.

Matapos ng ilang sunod-sunod na medical examinations, napag-alaman na si Natividad pala ay may “cancer of the sigmoid” (ang sigmoid ay parte ng ating malaking bituka – Manay Cristy). Matapos humingi ng paalam sa kanyang mga kapamilya ay nagsagawa ng operasyon ang kanyang doktor na si Dr. Miguel Ampil.

Si Dr. Juan Fuentes ang nagsagawa ng hysterectomy kay Natividad at tinapos ni Dr. Ampil ang operasyon at sinarado ang hiwa.

Matapos ang operasyon ay pina-uwi na si Natividad matapos magbayad ng halagang Php60,000.00 sa Medical City noong ika-24 ng Abril 1984.

Ilang araw ang lumipas ay nagreklamo ng matinding pananakit si Natividad sa kanyang likuran at nang isangguni kay Dr. Ampil at Dr. Fuentes, sabi sa kanya na natural lang daw ang mga ito.

Ika-9 ng Mayo 1984, napilitang pumunta sa Estados Unidos si Natividad kasama ang kanyang asawa upang magpatingin. Apat na buwan ang lumipas ay dineklarang wala nang cancer si Natividad at sila ay umuwi na dito sa Pilipinas.

Pagbalik dito sa bansa ay patuloy pa rin ang pananakit na kanyang nararamdaman hanggang sa may nakita ang kanyang anak na isang piraso ng gasa (gauze) sa ari ni Natividad.

Tinawagan nila si Dr. Ampil at agad naman itong pumunta sa bahay ni Natividad upang bunutin ang gasa sa kanyang ari na may sukat na 1.5 pulgada. Tapos ay sabi ni Dr. Ampil kay Natividad na mawawala na ang kanyang pananakit.

Ngunit lalo pang lumala ang pananakit na nararamdaman ni Natividad kaya sinugod ito sa Polymedic General Hospital. At doon ay nakita ulit ang isa pang gasa sa may ari ni Natividad at sumailalim pa ulit siya sa isa pang operasyon upang tanggalin ang foreign object sa kanyang katawan.

Kaya noong ika-12 ng Nobyember taong 1984 ay napilitang magsampa ng asunto si Natividad at ang kanyang asawa laban kay Dr. Ampil, Dr. Fuentes at Professional Services Inc. (PSI) ang may-ari ng Medical City dahil sa pagpapabaya (negligence) at medical malpractice sa Regional Trial Court ng Lungsod ng Quezon.

SA REGIONAL COURT

Sa paglilitis ay prinisenta ng abugado ni Natividad ang record ng nurse noong araw na inoperahan si Natividad at nakalagay dito ang mga sumusunod:

“sponge count lacking 2”

“announced to surgeon searched (sic) done but to no avail  continue for closure.”

Dito ay napag-alaman ng hukuman na ang dalawang gasa na nakita sa ari ni Natividad ay galing sa operasyon na pinangasiwaan ni Dr. Ampil, dahilan upang husgahan ang kaso pabor kay Natividad at laban sa dalawang doktor at PSI noong ika-17 ng Mayo, taong 1993 at pagbayarin ng halagang:

a)    US$19,900 reimbursement sa pagpunta nila sa US;

b)    P4,800 travel taxes;

c)    P45, 802.50 bayad sa Polymedic Hospital;

d)   P2,000,000.00 moral damages, dahil sa pasakit na inabot ni Natividad;

e)    P300,000.00 exemplary damages, bilang babala sa ibang doctor;

f)     P250,000.00 attorney’s fees at;

g)    Cost of suit o anumang ginastos ni Natividad sa paglilitis.

Nakamit man ang hustisya ay hindi na ito nasilayan ni Natividad na namayapa bago pa hinusgahan ang kaso noong ika-16 ng Pebrero taong 1986.

Pagdating sa Court of Appeals ay na-affirm ang desisyon ng Regional Trial Court ngunit inabswelto si Dr. Fuentes.

Kaya napilitang ang pamilya ni Natividad, Dr. Ampil at PSI na iakyat ang kaso sa Korte Suprema.

KORTE SUPREMA

Ayon sa pamilya ni Natividad, dapat daw managot si Dr. Fuentes ayon sa doktrinang “res ipsa loquitur” o “the thing speaks for itself.” Si Dr. Fuentes ay isa sa nag-opera kaya dapat sabit din siya kasama ni Dr. Ampil at ng PSI.

Ayon naman kay Dr. Ampil, hindi siya ang may kasalanan kundi si Dr. Fuentes na nagsagawa ng hysterectomy kay Natividad. Kasalanan rin daw ng nurse na nasa-operasyon dahil hindi ito binilang ng mabuti ang mga gasa. Pati ang mga doktor sa Estados Unidos ay sinisi rin ni Dr. Ampil na maaring naglagay ng gasa sa katawan ni Natividad.

Ayon naman sa PSI hindi daw nila empleyado ang mga doktor ng ospital dahil maituturing sila na independent contractor, kaya hindi rin dapat daw sila pagbayarin sa nangyari. And ospital lamang daw ang nagbibigay ng mga pasilidad tulad ng kama, kwarto, at ano pang medical equipments ngunit hindi nila pinapakialaman ang mga doktor kung paano nila gagamutin ang mga pasyente.

Pananagutan ni Dr. Ampil

Ayon sa Korte Suprema, malinaw pa sa sikat ng araw ang pananagutan ni Dr. Ampil.

Una, ang gasa ay ginagamit sa pagkontrol ng dugo habang inooperahan.

Pangalawa, matapos ng operasyon ay sinulat ng nurse sa kanyang report na may 2 gasang nawawala at sinabi niya ito sa doktor ngunit sinarado pa rin ang sugat.

Pangatlo, nakita sa bahagi ng katawan ni Natividad ang dalawang gasa kung saan siya inoperahan ni Dr. Ampil.

At kung nakaiwan ang doktor ng gasa sa katawan ng isang tao, syempre isa na itong kapabayaan, di hamak. Kung may mga pagkakataon naman na kailangan talagang isara ng doktor ang sugat upang maiwasan ang anumang kumplikasyon, ay obligasyon ng doktor na ipaalam ito sa pasyente.

Sa kasong ito, hindi ipinaalam ni Dr. Ampil kay Natividad na may naiwang gasa sa loob ng katawan ng huli, at ang masama ay sinabi pa ni Dr. Ampil na natural lang ang sakit na nararamdaman ni Natividad.

Kaya sabit si Dr. Ampil at dapat panagutan ang pagkakamali.

Pananagutan ni Dr. Fuentes

Pinanigan din ng Korte Suprema ang husga ng Court of Appeals na iabswelto si Dr. Fuentes.

Si Dr. Fuentes lang nagsagawa ng hysterectomy kay Natividad at matapos ng kanyang trabaho ay umalis na ito sa operating room at ipinasa ang responsibilidad sa lead surgeon na si Dr. Ampil na nagsara ng hiwa kahit may nawawala pang gasa.

Ayon sa doktrinang “captain of the ship,” ang kapitan ng barko ang may kontrol sa lahat ng nangyayari sa loob nito at responsable rin sa lahat ng kapalpakan. Sa kasong ito si Dr. Ampil bilang lead surgeon ay tinuturing na kapitan ng barko at kontrolado niya ang lahat na nagaganap sa operating room.

Tinawag ni Dr. Ampil si Dr. Fuentes upang magsagawa ng  hysterectomy. Si Dr. Ampil ang nag-eksamen sa gawa ni Dr. Fuentes ang nagbigay ng permiso sa huli na umalis na sa operating room, at si Dr. Ampil din ang nag-utos ng pagsarado ng hiwa.

Kaya ang lahat ng sisi ay napunta kay Dr. Ampil at naabswelto si Dr. Fuentes.

Pananagutan ng Ospital

Hindi na kailangan pang pagtalunan ang pananagutan ni Dr. Ampil sa kasong ito. Pero ang pinaka-importanteng issue na sinagot ng Korte Suprema ay ang pananagutan ng ospital.

Ang doktor kasi nauubusan ng pera ngunit ang ospital ay malalim ang balon. Ibig sabihin, kahit bangkarote na ang doktor, mahahabol pa rin ng mga pasyente ang ospital.

Ramos vs. Court of Appeals

Bago kasi ang kasong ito ang prevailing doctrine ay ang kasong Ramos vs. Court of Appeals.

Sa kasong ito ay pinawalang sala ang ospital sa pananagutan ng isang doktor dahil wala silang employer-employee relationship. Ang ospital ay walang kontrol sa mga doktor kaya wala rin itong pananagutan.

Kaya sa una ay malakas ang paniniwala ng ospital na maabswelto rin sila gamit ang kaso ng Ramos vs. Court of Appeals.

Ngunit biglang nag-iba ang ihip ng hangin.

Brief History

Pero bago yan ay tignan muna natin ang maikling kasaysayan ng relasyon ng ospital at mga doktor.

Bago ang kalagitnaan ng ika-19 na siglo, ang mga ospital ay para lamang sa mga mahihirap at mga walang pambayad. Ang mga mayayamang tao kasi ay ginagamot ng mga doktor sa kanilang mga bahay.

Kaya ang mga doktor ay hindi tinuturing na empleyado ng mga ospital dahil bilang isang dalubhasa ay sila lang ang nakakaalam kung ano ang kanyang ginagawa. Ginagamot niya ang mga pasyente ayon sa kanyang kaalaman at diskarte  na hindi pinapakialaman ng ospital.

Ngunit unti-unti ang mga ospital ay dumitansya sa kanilang pagkakawang-gawa at nagiging isang malaking negosyo. Lumalaki  ang ginagampanan o role ng mga ospital sa pagsuplay at pag-regulate ng pangangalagang medikal sa kanilang mga pasyente.

Hindi na lang limitado ang mga makabagong ospital sa pagbibigay ng mga kuwarto at medical facilities. Ngayon ay kumukuha na sila ng mga regular na physicians, interns, nurses, bilang empleyado. Sinisingil na rin nila ang mga pasyente sa mga serbisyong nito at dinidemanda pa ‘pag hindi makabayad.

In short, habang lumalaki ang kita ng mga ospital at lumalawak ang kanilang partisipasyon sa paggagamot ay lumalaki rin ang kanilang mga responsibilidad at pananagutan kasama ng mga doktor pagdating sa kaso ng medical malpractice.

Kaya sa kaso ni Natividad ay nagbaba ang Korte Suprema ng bagong doktrina at sinabi na may employer-employee relationship ang mga ospital at doktor “for purposes of apportioning responsibility in medical negligence cases”.

Sa makatuwid, hindi talaga empleyado ng ospital ang mga doktor. Kapag tinanggal ng ospital ang mga doktor, hindi ito pwedeng maghabla sa NLRC ng kasong illegal dismissal dahil tinuturing sila bilang independent contractor.

Ngunit, subalit, datapwat pagdating sa mga kasong medical negligence maaring  masabing empleyado ng ospital ang mga doktor.

Element of Control

Kung susuriin, puwera sa pagpapasahod, talaga namang may kontrol ang mga ospital sa mga doktor nito, eto ang mga basehang binigay ng Korte Suprema:

1)   Kontrol sa pagpili ng mga doktor. Hindi naman basta-basta lang makakapasok ang isang doktor o consultant sa isang ospital na hindi dumadaan sa mga review committee at management ng ospital.

Pinagsusumite ng mga ospital ang mga doktor na nag-aapply ng  educational qualifications, proof of completion of residency, references, fellowship etc.

2)   Kontrol sa ginagawa ng mga doktor. Nire-require ng mga ospital ang mga doktor na magsagawa ng rounds sa mga pasyente, pumunta sa mga clinico-pathological conferences kung saan pinag-uusapan nila ang mga kaso ng kanilang mga ginagamot.

3)   Kontrol sa pagtanggal ng mga doktor. Ini-evaluate ng mga committee ng ospital ang performance ng mga doktor, at base sa feedback ng mga interns, nurses, residents at mga pasyente maaring tanggalin ang doktor sa ospital.

Agency by Estoppel

Bukod sa elemento ng kontrol, sinabi rin ng Korte Suprema na hindi maaring sabihin ng ospital na hindi nila pananagutan ang mga kapalpakan ng mga doktor nito matapos nilang gamitin ang kanilang mga pangalan upang umakit ng mga pasyente.

Sa kasong ito, nakabalandra sa lobby ng ospital ang pangalan ni Dr. Ampil at iba pa nitong doktor upang ipaalam sa publiko na tiwala sila sa kanilang mga kakayahan.

Kung kumita sila sa pangalan at kakayahan ng mga doktor nito, e bakit sila biglang tatalikod kapag nagkakabulelyasuhan?

Corporate Responsibility

Bilang nagpapatakbo ng ospital, hindi rin ginampanan ng maayos ng PSI ang obligasyon nitong pangalagaan ang kanilang mga pasyente. Kahit nakalagay na sa report ng nurse na may dalawang gasang nawawala, ay wala rin itong ginawang imbestigasyon sa pangyayari.

Nag-file ng Motion for Reconsideration ang PSI ngunit binasura lang ito ng Korte Suprema.

Damage Control

Dahil sa kasong ito ay nagulantang ang buong industriya ng mga ospital at napilitan silang sumawsaw sa issue dahil naisip nila na malaki ang kanilang magiging problema. Natatakot silang gagamitin ang kasong ito sa iba pang mga kasong nakabinbin na kukurot sa kanilang mga naglalakihang kita.

Kaya ang Manila Medical Services, Inc. (MMSI), Asian Hospital, Inc. (AHI), at Private Hospital Association of the Philippines (PHAP) ay nag-file ng Second Motion For Reconsideration.

Ayon sa kanila, dapat daw baguhin ang desisyon at ibalik ang doktrina ng Ramos vs. Court of Appeals dahil ito ay mag “jeopardize” sa kanilang “ financial viability” at tataas daw kuno ang halaga ng pagpapagamot.

Nanindigan ang Korte Suprema at pinanagot pa rin ang PSI kasama si Dr. Ampil sa nangyari kay Natividad sa halangang P15 Million lang naman at may interest na 12% per annum.

Ngunit ito ang catch, sabi ng Korte Suprema, ang kaso daw ni Natividad ay hindi daw maaring gamitin na precedent sa iba pang kaso. Unique daw ang kaso ni Natividad at hindi daw dapat pananagutin agad ang mga ospital sa mga kaso ng medical malpractice.

Hmm…parang bigla nagbago ulit ang ihip ng hangin at naging sacrificial lamb ang PSI.

Nakamit nga ni Natividad ang hustisya, pero paano kaya sa mga susunod na mga kaso ng medical practice?

Maganda na sana eh.

Nuff said.

————–

“Doctors are the same as lawyers; the only difference is that lawyers merely rob you, whereas doctors rob you and kill you too.” – Anton Chekhov

Sources: Professional Services Inc., vs. Natividad & Enrique Agana, GR. Nos. 126297, 126467, 127590.  January 21, 2007; February 11, 2008 (First Motion for Reconsideration); February 2, 2010 (Second Motion for Reconsideration)

"Huwag ka humarang sa TV, naglalaro ako ng Barbie & Ken..ano ba!"

The husband and wife are obliged to live together, observe mutual love, respect and fidelity, and render mutual help and support. – Article 68 of the Family Code

May nabasa ka ba sa batas na “the husband and wife are obliged to have sex”?

Basahin mo ulit. Para wala ata. Oo nga sabi “observe mutual love” pero masasabi mo ba na tumutukoy ito sa pagtatalik? Pwede naman magmahal na walang kasamang ganon diba?

Kaya ang tanong, ano kaya ang mangyayari kung ang isa sa asawa ay ayaw makipagtalik kahit kasal na sila?

Ladies and Gentlemen, meet Chi Ming & Gina.

Dahil sa maselan na talakayan, ang mga edad 18 pababa ay pinakikiusapang pumunta muna sa site na ito -> Below 18 years old.

Para sa mga 18 patataas, buksan ang inyong kamalayan at tuloy lang sa pagbasa.

LONG HONEYMOON

Enggrande ang kasalan ng mag-asawang Chi Ming & Gina na ginanap sa Manila Cathedral at tinuloy ang reception sa South Villa sa Lungsod ng Makati.

Matapos ang masayang okasyon ay tumuloy sila sa bahay ng nanay ni Chi para sa unang gabi bilang mag-asawa.

Dahil nga honeymoon, akala ni Gina na ito na ang gabi ng mga gabi. Gabi kung saan magpapaalam siya sa kanyang kamusmusan at matitikman na sa wakas ang luto ng Diyos.

Kaya hindi maiitatago ang kanyang pagkasabik at pamumutla. Kakayanin kaya ni Gina ang “one eyed snake” ni Chi?

Eto na, sila na lang dalawa ni Chi sa kwarto, it’s show time!

Ngunit laking gulat niya nang pagdating sa kwarto ay biglang humikab itong si Chi, sabay higa sa kama at humilik na parang walang nangyari.

Hmm…

Baka pagod lang. Naisip siguro ni Gina. Dumaan ang pangalawang araw ay bitin pa rin. Pangatlo, pang-apat na gabi walang nagbago. Mailap talaga ang one-eyed snake ni Chi.

Kaya naman naisipan ni Gina na ganapin ang kanilang honeymoon sa isang malamig at romantikong lugar – sa Baguio.

Dito ay masosolo at mako-korner niya si Chi at wala nang kawala ang mala-palos na kanyang asawa at alaga nitong ahas.

Ngunit laking dismaya ni Gina nang imbitahan ni Chi ang buong barangay kasama ang kanilang mga magulang, tiyuhin at pamangkin. Apat (4) na malamig na gabi ang lumipas ay wala pa ring nangyari.

Tuwing tanghali ay lumalabas itong Chi upang maglakad mag-isa na para bang iniiwasan na maiwan silang dalawa ni Gina sa kwarto at natutulog siya lagi sa sala.

Sampung (10) buwan ang lumipas ay tigang pa rin si  Gina.

Oo, tama ang nabasa mo, 10 buwan ang binilang ay birhen pa rin si Gina. Ni hindi man lang nasilayan ni Gina ang alagang ahas ni Chi. At itong si Chi ay hindi man lang nasilip ang hagdang papuntang langit ni Gina.

Kaya naisipan nilang dalawa na mag patingin sa dalubhasa. Kaya pumunta sila kay Madam Auring este sa isang urologist sa Chinese General Hospital.

Ayon sa resulta, normal naman ang kondisyon ni Gina at tulad ng inaasahan ay isa pa rin siyang birhen. Samantalang may gamot na pinapainom ang doktor sa kanyang asawa at pinababalik ito, ngunit hindi na ito pinagpatuloy ni Chi.

THE LONG HONEYMOON IS OVER

Hindi na hinintay ni Gina na magsara ang kweba o tirhan ng mga paniki kaya nagpetisyon siya sa korte na ipawalang bisa ang kanilang kasal. Ayon kay Gina, isang bading ang kanyang asawa dahil ayaw nitong ipakita o ipahawak man lang ang alagang ahas.

Sigurado si Gina na miyembro ng federasyon si Chi at hindi lang isang punkista o miyembro ng isang gothic group nang mahuli niya itong gumagamit ng eyebrow pencil at cleansing cream ng kanyang nanay.

Ang Filipino Citizenship lang daw ni Gina ang habol ni Chi (na isang Chinese) at hindi ang kanyang alindog.

Inamin ni Chi ang mga akusasyon at sinabing si Gina ang umiiwas tuwing hinahawakan niya ang flower ng asawa. Pinagpipilitan niyang hindi siya impotent at kaya niyang pasukan at punuan ang pagkukulang sa asawa dahil bata pa naman sila.

Pumayag si Chi na sumailalim sa pagsusuri ng doctor para malaman kung siya ay talagang impotent. At isa lang ang paraan upang malaman kung tumitigas pa si manoy…

Ilabas ang FHM, Tiktik, Taliba at Bulgar…at 100 gramo ng lotion.

Ang resulta: Positive!

Nagulat ang sumuring doktor sa nakita, mula daw sa dalawang (2) pulgada ay lumaki ito ng labin-dalawang (12) pulgada at mala-Maling Luncheon Meat ang taba…ugat pa lang yun!

Yan ay sa panaginip lang ni Chi.

Ayon sa tunay na report: kahit papaano ay lumaki rin ng isang (1) pulgada at isang (1) sentimetro ang alagang ahas. Maaring maglilinis lang ng kuko ang mga pokpok na papasukan nito, ngunit sapat na raw yan para magpaligaya ng birhen ayon sa mga eksperto.

HATOL NG HUKUMAN

Matapos ang paglilitis ay pinawalang bisa ng hukuman ang kasal ng mag-asawang Chi at Gina at ginamit na dahilan ang Article 36 ng Family Code na “Psychological Incapacity.” Ito naman ay pinagtibay ng Court of Appeals.

KORTE SUPREMA

Inapela ni Chi hanggang sa Korte Suprema ang kanyang kaso.

Sabi niya, wala namang ebidensiya ang nagpapakita na may “psychological incapacity” ang sino man sa kanila. Hindi daw porke’t hindi sila nagtalik ng 10 buwan ay psychologically incapacitated na agad sila. Masusulusyonan naman daw ang problema nila ni Gina “through proper motivation”.

Hindi naniwala ang Korte Suprema sa alegasyon ni Chi.

Ayon sa Kataas-taasang Hukuman, hindi naman pala impotent si Chi pero ayaw niyang makipagtalik kay Gina sa loob ng 10 buwan kahit sila ay natutulog sa iisang kama.

Kahit paniniwalaan na si Gina ang umaayaw tuwing sinusubukan ni Chi na painitin ang kalan, dapat ay pinilit pa rin nitong tahakin ang masalimuot na daan papuntang langit. Dahil malay mo nga naman, nagpapakipot lang ng kaunti si Gina at ayaw niyang magpahalatang excited.

Pinaalalahanan din ng Korte Suprema ang pinakaimportanteng aspeto ng kasal – ang pagpaparami o procreation. Yun lumabas din ang totoo -  it’s all about sex.

Isang mahalagang aspeto ng pag-aasawa ang pagtatalik upang magparami.

Tinago pa kasi sa salitang “mutual love”.

Kaya nakalaya rin sa wakas si Gina sa sampung buwang dry spell. Ano sa tingin mo, bading ba si Chi?

—————-

“Never get married in the morning, because you never know who you’ll meet that night.” – Paul Hornung

Source: Tsoi vs. Court of Appeals, G.R. No. 119190.  January 16, 1997.

Umalis ka sa Pilipinas upang maghanap ng magandang kinabukasan para sa iyong pamilya.

Palibhasa ay sanay sa hirap, kinain mo na parang mani ang mga trabaho sa abroad. Lahat ng overtime ay kinuha mo at binaon ang sarili sa pagtatrabaho para maiwasan ang lungkot.

Dahil sa iyong sipag at tiyaga, naka-ipon ka ng limpak-limpak na salapi. Syempre, iba pa rin sa ‘Pinas, sabi nga nila, kaya naisip mong bumalik para dito magretiro at i-invest ang iyong kayamanan.

Ang problema, kahit hindi maitatanggi na isa ka pa ring Pinoy dahil maitim pa sa tsamporado ang iyong kulay at parang nadaanan pa rin ng pison ang iyong ilong, sad to say, ay iba na ang iyong citizenship.

Ngunit ayaw mo rin namang i-renounce ang foreign citizenship dahil baka kailanganin mong bumalik doon kapag nahita na ng mga kamag-anak mo ang iyong salapi dito, just-in-case.

Dahil hindi ka na Pilipino, limitado lang ang iyong kayang bilhin na ari-arian at lagi kang hinuhuthutan ng mga taga Bureau of Immigration (BI) dahil isa ka nang “alien” na ang tingin sa iyo ay isang bakang punong-puno ng gatas.

Meron kayang paraan para mabalik ang dati mong pagiging mamamayan ng Pilipinas, but at the same time, hindi rin nawawala ang iyong foreign citizenship?

Ala eh mag pa-burger ka na!

Apat na numero lang sagot sa problema mo – 9225

O ang Republic Act No. 9225 o “An act making the citizenship of Philippine Citizens who acquire foreign citizenship permanent”

Ano ba ang ibig sabihin nito?

Simple lang, pwede nang mabawi muli ng mga Pinoy na pinanganak dito sa Pilipinas (natural-born) ang kanilang Philippine Citizenship kahit naging citizen na sila ng ibang bansa.

At kung inaakala mo ay kailangan mo pang kumain ng apoy o tumulay sa alambre para ibalik sa iyo ang iyong inaasam na Philippine Citizenship, nagkakamali ka, kabayan.

Kailangan mo lang ay pumunta sa embahada ng Pilipinas  o di kaya sa BI at isumite ang mga dokumentong kailangan. Kapag nakumpleto mo ang requirements, ay ikakansela ang iyong Alien Certificate of Registration (ACR) at bibigyan ka na agad ng Identification Certificate (IC) ng BI.

Tapos noon ay maglagay ka na ng deodorant at itaas ang kanang kamay at bigkasin ang mga sumusunod:

“I _________________, solemnly swear (or affirm) that I will support and defend the Constitution of the Republic of the Philippines and obey the laws and legal orders promulgated by the duly constituted authorities of the Philippines, and I hereby declare that I recognize and accept the supreme authority of the Philippines and will maintain true faith and allegiance thereto; and that I impose this obligation upon myself voluntarily without mental reservation or purpose of evasion.”

O hindi ba? Mas madali pang makuha muli ang Philippine Citizenship kesa pumila sa Jollibee at bumili ng Chicken Joy.

But wait there’s more!

Tulad ng pagkain sa isang fast food chain, parang combo meal din ang RA 9225 dahil pati ang single mong mga anak na hindi lalagpas ng 18 taon ay instant na makakakuha ng Philippine Citizenship sa ayaw nila at sa hindi. Ang tawag diyan ay “Derivative Citizenship.”

Oo, kahit hindi pa sila nakatikim ng balot o ni minsan ay hindi naranasang makasabit sa dyip papuntang Quiapo, ay pwede na silang bumalik dito sa Pinas para maging artista, matinee idol o modelo kung saan titiba sila ng limpak-limpak kahit daig pa sila managalog ng batang apat na taong gulang at mas maiintindihan ko pang mag-Tagalog ang kapitbahay kong ngongo.

Civil and Political Rights

Kapag nakuha muli ang iyong Philippine Citizenship gamit ang RA 9225 ay makukuha mo ulit ang iyong full civil and political rights, at pwede ka na muling:

1. Bumoto ayon sa RA 9189 o “The Overseas Absentee Voting Act of 2003”
2. Tumakbo sa Halalan
3. Tumanggap ng Posisyon sa Gobyerno
4. Practice ng Profession (basta sumunod sa regulasyon ng PRC o Supreme Court para sa mga abugado)

Ngunit para sa mga may balak na kumandidato o tumanggap ng posisyon sa gobyerno, kailangan rin nila iwaksi o i-renounce ang citizenship nila sa ibang bansa.

Kung mapapansin, hindi nakalagay sa RA 9225 na kailangang iwaksi ng isang Pinoy ang kanilang citizenship sa ibang bansa pwera na lang kung naisipan niyang tumakbo sa halalan o tumanggap ng posisyon sa gobyerno dito.

Samantalang malinaw na nakalagay sa Article 4, Section 5 ng ating Saligang Batas na:

“Dual allegiance of citizens is inimical to the national interest and shall be dealt with by law.”

Ngayon, eto ang malupit na tanong: Kung hindi mo tatalikuran ang iyong citizenship sa ibang bansa matapos mong makuha muli ang Philippine Citizenship under RA 9225, hindi ba maituturing na dual allegiance ito at dapat kang parusahan ayon sa Saligang Batas?

AASJS vs. Datumanong

Yan ang sinagot ng Korte Suprema sa kasong hinain ng AASJS (Advocates & Adherents of Social Justice for School Teachers and Allied Workers) laban sa Sec. of Justice na si Datumanong upang ipatigil ang pagpapatupad ng RA 9225 (ang BI kasi ay napasailalim ng DOJ)

Ayon sa AASJS, na tinayo ng aking magaling na guro na si Atty. Samson Alcantara, ginawa daw na parang murang kamatis ng ating Kongreso ang ating Philippine Citizenship sa pagpapalawig ng RA 9225, na kung saan manunumpa lang ay bawi na agad ito at hindi man lang kailangan iwaksi ang citizenship sa ibang bansa. Ito raw ay labag sa Saligang Batas laban sa dual allegiance, dahil nanumpa na siya sa ibang bansa para maging citizen doon at nanumpa pa ulit siya dito sa atin.

Ngunit ano ang sabi ng Korte Suprema? Tama ba ang AASJS?

Mali.

Una, hindi naman pinapayagan ng RA 9225 ang dual allegiance. Ang pinapayagan lang ng batas na ito ay dual citizenship para sa mga natural-born Filipinos na naturalized sa ibang bansa.

Pangalawa, kapag nanumpa daw ang isang tao ayon sa RA 9225 ay para sa Gobyerno ng Pilipinas ay winawaksi na nito ang citizenship niya sa ibang bansa. Nasa ibang bansa na ‘yon kung matatawag nila ang pagsumpa ng kanilang citizen sa Gobyerno ng Pilipinas na dual allegiance at labag sa batas nila. Wala nang pakialam dito ang gobyerno ng Pilipinas.

Kumbaga, parang isang martyr na asawa ang Gobyerno ng Pilipinas, hindi iniisip ang sasabihin ng iba.

“Bahala kayo, basta etong si Juan Dela Cruz ay nanumpa na sa akin at sa akin na ulit ang kanyang katapatan.”

Pangatlo, kahit pinagbabawal na mismo ng ating Saligang Batas ang dual allegiance e hindi naman daw to “self-executing.” Ibig sabihin, kailangan pang gumawa ng batas ang Kongreso upang pagbawalan at bigyan ng parusa ang mga taong nag-dual allegiance.

Kaya hangga’t wala pang batas laban sa dual allegiance ay hindi pa mareresolba ang issue tungkol dito.

Kaya yun, valid ang RA 9225.

O, ano pa ang hinihintay mo? Mag-deodorant ka na!

——————-

“Every good citizen makes his country’s honor his own, and cherishes it not only as precious but as sacred. He is willing to risk his life in its defence and is conscious that he gains protection while he gives it.”

-Andrew Jackson

Dali-daling sinugod sa ospital si Theness kung saan ay ginamot ang kanyang mga tinamong sugat sa noo at tinurukan siya ng anti-rabies. Ngunit sa kasamaang palad ang hindi kinaya ng musmos na katawan ni Theness at binawian siya ng buhay makaraan ang ilang araw dahil sa broncho-pneumonia.

Dinemanda ng mga magulang ni Theness ang mga magulang ng kanyang kalaro na sina Purita at Agustin Vestil na nangangalaga sa nasabing bahay. Matapos ang paglilitis ay ibinasura ng hukuman ang asunto laban sa mag-asawang Vestil.

Ngunit pagdating sa Court of Appeals, ay binaliktad ang hatol at inutusan ang mga Vestil na magbayad ng danyos na nagkakahalagang P42,000.00, na malaki na rin noong mga panahon na iyon. Kaya napilitan ang mga Vestil na tumakbo sa Korte Suprema.

Ayon sa mga Vestil, hindi dapat sila managot sa pagkamatay ni Theness dahil hindi naman sila ang may-ari ng aso at ang mismong bahay kung saan nakagat ang bata. Si Andoy daw ay pag-aari ng namayapang tatay ni Purita na si Vicente Miranda.

Lumalabas na ang mag-asawang Vestil ay care taker sa nasabing bahay na tumatanggap din ng boarders doon. Sabi rin nila, wala naman daw nakakita kung talagang kinagat ni Andoy si Theness at mabait naman daw ang naturang aso.

Kinuwestiyon din ng mag-asawang Vestil ang dahilan ng pagkamatay ni Theness na hindi naman rabies base sa death certificate.

Sa tingin mo, dapat ba na managot ang mag-asawang Vestil samantalang hindi naman sa kanila ang naturang aso?  Tama ba ang argumento nila na hindi naman rabies ang naging dahilan ng pagkamatay ng bata kaya’t wala rin silang pananagutan?

Marami sa atin ang mahilig mag-alaga ng hayop, ngunit ang tanong: Alam ba natin ang ating pananagutan bilang amo nila?

Paano kung may mga hayop na hindi naman sa atin ngunit laging tumatambay sa loob ng ating bakuran. May pananagutan ba tayo kung ito’y mamerwisyo sa iba?

Sawa ka na ba sa mga naka-wangwang at nagka-counter flow sa daan?

Ako rin, sawa na.

Okay, balik sa kwento.

Ayon sa Art. 2183 ng Kodigo Sibil:

Sino man ang may pagmamay-ari, nangangalaga, may hawak (possessor), o gumagamit (make use of the same) ng anumang uri ng hayop ay siyang may pananagutan (responsible) sa anumang uri ng perwisyo at danyos na magagawa nito, kahit pa ito’y nakatakas o nawala. Ang responsibilidad ng may-ari o may hawak sa nasabing hayop ay titigil lamang kung ang danyos na nilikha ay dulot ng force majure o dahil kasalanan ng taong naperwisyo (fault of person who suffered damage).

Ayon sa Korte Suprema, dapat lang managot ang mag-asawang Vestil sa pagkamatay ni Theness. Sabihin na nating hindi sila tumutuloy sa bahay kung saan nangyari ang insidente, ngunit sila pa rin ang nangangalaga dito na kung saan naglalagi rin si Andoy. Kaya kahit hindi sila ang maituturing na may-ari kay Andoy, responsibilidad pa rin nila ito.

Hindi rin pinanigan ng Korte Suprema ang kanilang dahilan na mabait naman itong si Andoy at maaring si Theness ang naging dahilan kung bakit kinagat siya, dahil hindi naman sinabi ng batas na kung maamo o isang maituturing na halimaw ang alagang hayop para maging responsable ang kanilang mga amo.

Kahit na ang dahilan ng pagkamatay ng bata ay broncho-pneumonia, hindi pa rin maitatanggi na ang pagkakagat ni Andoy ang puno’t dulo nito, na matatawag na “proximate cause.”

Hindi rin pinanigan ng Korte Suprema ang palusot ng mag-asawang Vestil na hindi naman dapat asahan na lagi nilang titingnan ang bawat kilos at gawa ni Andoy.

Ayon sa Korte Suprema, ang pananagutan sa Art. 2183 ng Kodigo Sibil ay hindi nag-uugat sa pagkukulang (negligence) sa pagbabantay ng hayop (lack of vigilance), kundi dahil sa prinsipyo na sa ating lipunan, kung sino man ang nagmamay-ari ng hayop para sa kanyang sariling kapakanan, gamit o kasiyahan (utility, pleasure or service) ay siya rin ang dapat managot sa anumang perwisyong idudulot nito.

Kaya sa bandang huli ay pinanagot din ang mag-asawang Vestil sa pagkamatay ng kawawang bata.

Ang payo ko, mag-alaga nalang kayo ng kuhol!

O ano, galit ka pa rin sa wangwang? (ang labo noh?)

—————-

“Pets are humanizing. They remind us we have an obligation and responsibility to preserve and nurture and care for all life.”

– James Cromwell

Source: Purita Vestil, et al. vs. Intermediate Appellate Court, et al., G.R. No. 74431, November 6, 1989.

“Gusto mo ng Iphone?”

“Orig ‘to, hindi peke na galing sa China”

“Limang libo lang (P5,000.)”

“Wala nga lang charger, pero mura lang naman yun.”

“Ipa-ayos mo na rin sa technician, naka-block eh.”

Matapos tignan ang loob, lumaki ang mata mo at napangiti.

“Orig nga =)” sabi sa sarili.

“May konting gasgas eh, P4,500 na lang.”

“O sige, bahala ka.”  

Kung ikaw ang inaalok ng ganito, papayag ka ba?

Siguro iisipin mo, “hindi naman ako ang nagnakaw eh”, kaya sa tingin mo ay wala kang pananagutan.

E, paano kung natunton ng may-ari ang kanyang Iphone na hawak mo, ngunit wala siyang patunay na ikaw yung ungas na snatcher na humablot ng Iphone habang naglalakad siya sa Recto?

Ano ang kaso mo?

Violation ng PD 1612 or Anti-fencing Law of 1979.

Ang “fencing” ay ang pagbili, pagtago, pagtanggap, at pagbenta (buy, receive, possess, keep, acquire, conceal, sell or dispose) ng bagay na alam niyang galing sa nakaw.

ELEMENTS OF FENCING

Para makalaboso sa kasong anti-fencing dapat lahat ng ito ay mapatunayan:

1) A crime of robbery or theft has been committed.

Syempre para masabing galing sa nakaw ang isang bagay, dapat may nakawan na nangyari.  Kaya dapat ay iniulat sa pulis ng may-ari ng bagay na ninakaw ito.

Kaya tulad ng pagsisipilyo, ugaliing magpa-blotter sa pinakamalapit na police station kapag na-hold-up o nanakawan, dahil kapag natunton ang bagay na nanakaw, makakasuhan ng Anti-Fencing ang taong nakabili nito.

2) Ang akusado ay hindi principal o accomplice sa kasong pagnanakaw (robbery or theft) ngunit siya ay bumili, tumanggap, nagbenta o nagtago ng bagay na alam niya na galing sa nakaw.

3) Alam ng akusado na ang bagay na binili, tinangap, binenta o tinago ay galing sa nakaw.

Presumption of Fencing

Dati-rati ay kasong accessories lang sa krimeng robbery o theft ay isinasampa sa mga taong bumibili ng gamit na nakaw. Kung titingnan, mahina ang parusa sa kanila pero sila naman talaga ang nakikinabang sa bagay na ninakaw.

Kaya ipinalawig ni Marcos ang Anti-Fencing Law na mas mataas ang parusa at mas mahirap lusutan.

Sa PD 1612, mere possession o basta mahuli na nasa kamay o kustudiya ng akusado ang nakaw na bagay, kabit siya agad. Ang akusado ang dapat na magpapatunay na hindi niya alam na nakaw pala ang mga ito.

Kasi nga naman, madali lang sabihin na napulot lang kung saan ang bagay na nakaw at lusot na agad. Kaya pinahigpit ito sa PD 1612. (Ganyan ang nangyayari kung matalino ang gumawa ng batas, hindi tulad ng mga mambabatas ngayon)

4) Nais ng akusado na mapasakanya ang bagay na nakaw o tinatawag na “intent to gain”

Dahil nga na may presumption na alam ng akusado na galing sa nakaw ang bagay na nasa kanyang kustodiya o hawak, hindi na rin kailangan na ipakita na binili niya ito mismo sa magnanakaw. In short, presumed na rin ang intent to gain.

Basta nahuling hawak niya ang bagay na nakaw, sa korte na lang siya magpaliwanag.

PARUSA

Ang parusa ng PD 1612 ay depende sa halaga ng bagaw na ninakaw:

PERMIT/CLEARANCE FROM THE PNP

Para makasiguradong hindi nakaw ang bibilhin mong bagay sa mga unlicensed dealer, ay humingi ka ng clearance o permit sa mga Station Commander ng PNP. Para kung may aangking sa bagay na nabili at ito ay nakaw, lusot ka agad.

Yun lang. Tapos na ang blog entry na ‘to.

———–

“He who holds the ladder is as bad as the thief”

- German Proverbs

Sources: Presidential Decree 1612; Dunlao, Sr. vs. Court of Appeals, et al G.R. 111343, August 22, 1996; Capili vs. Court of Appeals, G.R. 139250, August 15, 2000; Tan vs. People, G.R. 134298, August 26, 1999.

Bago pala magkalimutan, eto pala ang sagot sa “Yari Ka!” entry:

1) Kulong si Sergio sa pagpatay kay PO1 Flores.

Napag-alaman na binago ni Sergio ang katawan ng bangkay para palabasin na nahuli niyang ginagahasa ang kanyang asawa.

At saka ang Art. 247 ng RPC ay tungkol sa pagkahuli sa asawang nakikipagtalik sa iba. Dito hindi naman nangangaliwa ang asawa ni Sergio kundi pinagsamantalahan “daw” ng pulis.

See link: http://sc.judiciary.gov.ph/jurisprudence/1998/jul1998/108491.htm

2) Kulong si Marciano sa pagpatay sa asawang si Sixta.

Kasi daw, hindi ibig sabihin na kapag nakita mo ang asawa mong tumayo kasama ang lalake na nagbubutones ng pantalon ay nagtatalik na sila. Malay mo nag-ja-jack stone lang diba?

Dapat daw makita mismo na nagtatalik, hindi nagja-jackstone bago patayin jejeje.

See link: http://www.lawphil.net/judjuris/juri1939/oct1939/gr_l-46310_1939.html

3) Dahil na Wow Mali si Tereso, e Wow Mali rin siya kulungan sa pagpatay sa kawawang mag-asawang Manuel at Loreta na akala niyang si Felisima na kanyang asawa at kabit nitong si Delfin.

Una, pinahintulutan ni Tereso na maghanap ng iba ang kanyang asawa. Pangalawa, nagpadalos-dalos siya sa pamamaril na hindi man lang inalam kung sino ang mga iyon.

See link: http://www.lawphil.net/judjuris/juri1941/apr1941/gr_l-47315_1941.html

4) Maniwala ka’t sa hindi, abswelto si Francisco kahit pinagtatadtad na niya ng bala si Khingsley isang (1) oras ang lumipas nang nahuli niya itong nakikipagtalik sa kanyang asawang si Jenny.

Ang katagang “shall kill any of them or both of them . . . immediately” ng Art. 247 ng RPC ay hindi daw ibig sabihin agad-agad.  Sa kasong ito, medyo madilim parin daw ang paningin ni Francisco dahil sa pagkakahuli sa kanyang asawa at kabit nito na nagtatalik kaya pasok parin ito sa Art. 247 ng RPC.

Pero sabit si Francisco sa kasong less serious physical injuries through simple imprudence or negligence dahil nadamay ang mga sugarol, ngunit halos anim na buwang kulong lang. Sulit na rin.

See link: http://www.lawphil.net/judjuris/juri1987/sep1987/gr_74433_1987.html

5) Kulong si Aurelio sa pagpatay sa asawang si Marianita at kinakasama nitong si Lito.

Kasi noong nadatnan daw ni Aurelio ang dalawa ay nakakumot daw kaya hindi talaga niya nakitang nag-jerjer ang asawa niyang si Marianita at si Lito.

“Considering that Marianita Cabalhin and Rolito Saldivia were covered with blanket from shoulders to feet, it is impossible for the accused to see their exact position which he described in detail and what they were doing.”

Kaya dapat, tanggalin muna ang kumot bago patayin para makasigurado.

See link: http://www.lawphil.net/judjuris/juri1994/mar1994/gr_l_100204_1994.html

Musta naman sagot mo?