http://newsinfo.inquirer.net/files/2012/01/20cuevas-342x256.jpg

Eto ang wrap-up ng unang linggo ng impeachment trial. Dito sa panyero.net, titignan natin ang mga lumabas na issue at tatalakayan natin ukol sa pagkakaintindi ng ordinaryong tao labas sa teknikalidad ng masalimuot na proseso:

1) Old-school defense. Literally and figuratively. Ang mga abugadong katulad ni Former SC Justice Serafin Cuevas ay ang tinatawag nating “old school.” Sila ang mga abugadong ayaw mo makaharap sa korte kung ikaw ay isang baguhang abugado, hindi dahil na mas may alam sila sa iyo, kundi dahil sila yung mga “pursigido” aka makukulit.

“Makulit” in a sense that they will cite everything under rule to distract your momentum. Ganito kasi yan, hindi basta-basta ipinipresenta ang isang testigo o dokumento sa korte.  Kailangan mo muna ang tinatawag na “lay the basis” bago ka pumunta sa gusto mong tanong.

Halimbawa, bago tumetistigo ang isang opisyal ng gobyerno upang ilabas o ipakilala (introduce) ang isang dokumento, kailangan mo munang ipakita ang basehan at competency niya para tumestigo  sa bagay na yun, tulad ng kanyang posisyon, duties and responsibilities at kung bakit nasa kamay niya ang dokumento. Tumetistigo ba siya dahil siya ang opisyal na nangangalaga ng mga dokumento? O siya mismo ang gumagawa o ginawa sa harap at presensya niya ang dokumentong ipakikila sa hukuman?

Hindi mo basta iuupo ang isang testigo at ilalabas na lang ang isang dokumento para niya i-identify o kilalanin. Kung ginawa mo yan, pwede mag-object ang kalaban dahil wala kang “basis” at ipapabago sa iyo ng hukom ang tanong. E paano kung wala kang plan B at hindi mo alam paano babaguhin ang tanong mo upang pumasok sa transcript of stenograhic records (TSN) at mapakilala ang dokumentong gusto mo? Huwag ka basta-basta magtatanong kundi uulanin ka ng “objections.”  Kitams, hindi pa nagsisimula supalpal ka na. Yan ang sinasabi kong sira ang “momentum.”

Masyadong teknikal diba? Nagiging “game of technicalities” ang trial. Nananalo ang isang kaso hindi dahil sa substance kundi dahil sa technicalities. Naisasantabi ang isang edibensiya dahil sa maling presentasyon at hindi dahil sa relevency. Kaya tuloy, nagmumukhang tanga ang prosekusyon. Kala kasi nila, isang malaking press conference ang impeachment trial na ibabandera mo lang ang mga dokumento at hayaan lang ang media na magpresenta ng kaso sa publiko. Nakalimutan nilang ang salitang “trial” sa impeachment trial.

Pero ang tanong, dapat bang maging ganito ka-teknikal ang impeachment trial? Hindi ba pwedeng maglabasan na lang ng dokumento at hayaan ang mga hukom na magbigay ng hatol? After all, alam naman natin ang kanilang mga boto base sa kanilang political affiliation at mga kinikilos. Dahil kung hahayaan natin ang “game of technicalities” kelan pa kaya matatapos ang paglilitis?

http://newsinfo.inquirer.net/files/2012/01/cuevas-drilon.jpg

2) Senator/Judge/Prosecutor. Life is really ironic. Bago pumutok ang impeachment ni CJ Corona, si Sen. Drilon ay nanawagan sa pag-inhibit ng CJ sa mga kaso ni GMA sa Korte Suprema. Ngayong si CJ Corona na mismo ang nasasakdal at si Drilon na ang hukom, handa ba siyang mag-inhibit?

Marami ang nakapansin sa mistulang paggiging prosesutor ni Sen. Drilon sa kanyang mga tanong/klaripikasyon sa impeachment trial. Dahil sa kanya ay napalabas ang SALN ni CJ Corona. Marahil, dahil sa kahinaan ng mga prosecutors at sa galing ng depensa sa paglilitis, naisip ni Sen. Drilon na i-rescue ang kaso sa pagkakatalo?

Ngayon, dapat bang ipagbawal si Sen. Drilon sa pagtanong na pumapabor sa prosecution? Dapat ba siyang mag-inhibit ng tuluyan bilang Judge?

Hindi na bago ang ganitong pangyayari kahit sa ordinaryong paglilitis kung saan ang judge ay nagtatanong din sa testigo in order to “enlighten” the court. May mga bagay kasi na hindi natanong ng mga abugado, na maaring itanong mismo ng judge para maliwanagan. In the course of the questioning, maaring lumabas na may kinikilingan ang judge at hindi maiiwasan yun.

Sps. Hizon vs. Sps. Dela Fuente

Isang magandang halimbawa ay ang kasong Sps. Hizon vs. Sps. Dela Fuente, et al. (G.R. No. 152328, March 23, 2004). Sa kasong ito, ipanai-inhibit ng abugado ng mag-asawang Hizon si Judge D. Roy A. Masadao ng Regional Trial Court, Branch 9 ng Malolos, Bulacan.

Ayon sa mag-asawang Hizon, bias itong si Judge Masadao dahil mistulang tinutulungan niya ang abogado ng kalaban, sa pamamagitan ng: 1) Pagkuwestiyon ng judge sa materiality ng dukomentong kanilang pine-presenta kahit hindi naman nag-object ang kalaban; 2) Pag-object ng judge sa motion nila, na nagbigay ng “hint” sa kalaban na mag-object din; 3) Nag-suggest daw ang judge sa kalabang abugado paano mag-proceed ang kanyang direct-examination para makakuha ng favorable facts; at 4) ang judge na mismo ang nag-cross examine ng isang testigo para sa kalaban.

O ha? San ka pa, mistulang ang judge na sa kasong ito ang naging abugado ng Sps. Dela Fuente. Kaya ang Sps. Hizon ay nag-file ng motion to inhibit, ngunit hindi pinagbigyan ni Judge Masadao. Pumanik ang Sps. Hizon sa Court of Appeals ngunit walang nangyari. Kaya umabot sa Korte Suprema ang kaso at ang issue lamang ay kung dapat bang mag-inhibit si Judge Masadao dahil sa kanyang pagtatanong na pumapabor sa Sps. Dela Fuente. Ano sabi ng Korte Suprema?

“Mere intervention of the respondent judge during the said hearing by simply asking the materiality of a question directed upon the witness and ruling against the petitioners are within the prerogatives and powers of the judge. The fact that the judge asked questions in the course of the trial does not make him a biased judge. It is not only the right but oft-times the duty of a trial judge to examine witnesses when it appears necessary for the elucidation of the record.”

xxx   xxx   xxx

“It is settled that judges may ask questions to clarify matters during the testimony of witnesses. Judges are not mere referees like those of a boxing bout, only to watch and decide the results of a game, for they should have as much interest as counsel in the orderly and expeditious presentation of evidence, calling the attention of such counsel to points at issue that are overlooked, directing them to ask questions that would elicit the facts on the issues involved, clarifying ambiguous remarks by witnesses and so on.”

In tagalog – Walang pakialamanan kung ano ang itanong ni judge sa testigo kung yoon ang makakatulong sa kanya sa pagresolba ng kaso. Hindi ibig sabihing nagtatanong siya pabor o laban sa isang partido, automotic bias na agad siya.

Ngayon sa kaso ni Sen. Drilon, ganun din ang prinsipyo. Hindi natin pwedeng pigilan ang isang senator-judge na magtanong sa mga testigo, na maaring papabor o laban sa prosekusyon o kay CJ Corona. Hindi maiiwasan lumabas na bias sila.

Sa totoo lang, kailangan pa bang marinig ang mga tanong ni Sen. Drilon upang malaman ang kanyang boto sa impeachment? Hindi naman linggid sa ating kaalaman ang panig ni Sen. Drilon. Handa akong itaya ulit ang itlog ni Atty. Ferdinand Topacio kung boboto si Sen. Drilon pabor kay CJ Corona.

Alalahanin natin na two-thirds (2/3) ng 24 na senador ang kailangan boto para ma-impeach si CJ Corona.

http://edangara.com/sites/default/files/336809_217865154957622_100002024172844_503208_1161667827_o.jpg

Let’s do the math: 2/3 = 0.66% x 24 = 15.9. Kung tama ang kalkulasyon ko kailangan ng 16 na boto, (si Lito Lapid ang 0.9) upang ma-impeach si CJ Corona. Samantalang siyam (9) na boto lang ang kailangan ni CJ Corona, sa bawat article, para ma-abswelto. Ngayon sa tingin mo, sasayangin ba ni Sen. Drilon ang kanyang mahalagang boto at mag-inhibit sa kaso dahil lamang sa request ng defense?

“Under the system of legal procedure in vogue in this jurisdiction, where the trial court is judge of both the law and the facts, it is oft-times expedient or necessary in the due and faithful administration of justice for the presiding judge to re-examine a witness in order that his judgment when rendered may rest upon a full and clear understanding of the facts.”

- Sps. Hizon vs. Sps. De Fuente, supra. penned by Callejo SR., J

http://newsinfo.inquirer.net/files/2012/01/tupas.jpg

Meron ka bang kapitbahay na may mala-mansyong bahay at punong-puno ng magagarang sasakyan ang garahe? Lagi ba siyang pumupunta sa ibang bansa at ginagawang parang Quiapo lang ang Hongkong upang mag-shopping?

Hindi naman siya negosyante at wala ka namang alam na maaring niyang pagkakitaan kundi ang kanyang sweldo bilang isang ordinaryong empleyado ng gobyerno. Something is very wrong there my friend.

Ayon sa R.A. 6713 (Sec. 8), lahat ng empleyado  ng gobyerno ang kailangan mag sumite ng Statement of Assets and Liabilities and Net Worth at Disclosure of Business Interests and Financial Connections. Dito nakasulat lahat ng impormasyon tungkol sa kanyang ari-arian e.g. bahay, sasakyan, investments, pera sa bangko, stocks, shares sa kumpanya, negosyo, etc. Ang hindi sumunod dito ay maaring makulong ng limang (5) taon o multang P5,000.00 (seriously?), o kulong at multa.

Ayon rin sa R.A. 3019 o Anti-Graft and Corrupt Practices Act, ang empleyado o opisyal ng gobyerno na hindi nag-file SALN pagka-upo sa tungkulin tuwing Enero taun-taon hanggang siya ay magretiro o mag-resign ay maaring matanggal sa serbisyo at sampahan ng kasong kriminal.

Ayon naman sa R.A. 1379 o ang Anti-Ill-Gotten Wealth Law, kapag ang isang empleyado o opisyal ng gobyerno ay nagkamal ng limpak-limpak na yaman “which is manifestly out of proportion to his salary,” ay isa itong prima facie o pinapalagay ng batas na nakuha sa sa masamang paraan. In short, eto ay mula sa kickback, tongpats, bukol, lagay, pang-softdrinks, pampadulas, at kung ano pang tawag dun.

Kaya kung hindi idineklara sa SALN ang ilang ari-arian, bukod sa pagkatanggal sa serbisyo at kasong kriminal, maaring ring mag-petisyon ang estado upang kumpiskahin o i-forfeit ang ill-gotten wealth pabor sa gobyerno.

Bukod dito, maari ring kasuhan ng perjury ang taong hindi nagdeklara ng materyal na impormasyon sa kanyang SALN o nang Falsification of Public Documents under Article 172 ng Revised Penal Code, kung may falsity o kasinungalingan sa kanyang SALN.

Kaya dito makikita natin ang kahalagahan ng SALN. Isa ito sa madali at episyenteng paraan upang mahuli ang corrupt na opisyal ng gobyerno. Lahat nagsisimula sa SALN. Tignan mo si CJ Corona, dito unang tinitira.

Bumalik tayo sa kapitbahay mo. Kung gusto mong ipaalam sa autoridad ang kanyang mga tagong ari-arian, sumulat lang sa Ombudsman sa pamamagitan ng snail mail. Hindi mo kailangang ilagay ang iyong pangalan bilang proteksyon. Titingnan lang nila ang SALN nito, at kung hindi ito dineklara, alam mo na ano ang mangyayari.

Kung tutuusin, madali lang mahuli ang isang kurap na opisyal o empleyado ng gobyerno dahil sa SALN. Mahirap kasi maitago ang yamang hindi pinaghirapan. Kulang lang talaga sa implementasyon. Isipin mo, ayon sa batas, kapag may yamang hindi maipaliwanag, ipapalagay agad na galing ito sa iligal. Ang daling patunayan.

Ang problema, may mga kurap nang pamilya na sa ilang henerasyon nang buyawa ay nalinis na ang maduming pera. Inilagay na ang kanilang mga kinurakot sa lehitimong negosyo. Kaya kapag kinuwestyon, sasabihin lang nila na galing ito sa negosyo at dati na silang mayaman. Yung iba naman, gagawing bloated ang SALN at kapag naka-delehensya ay wala nang itatago kasi nauna na ito sa SALN.

Ang mga Pilipino nga naman, magaling magpalusot.

Anyway, magandang bagong taon sa lahat. Gusto ko rin magpasalamat at dalawang taon na rin tayo sa Panyero.Net. Sanay marami kayong natutunan at pipilitin nating ipagpatuloy ang ating misyon na ipaliwanag ang batas sa pinakasimpleng paraan =)

Sabi nga ni Manny Pacquiao: “Maraming salamat kay Jengke at sa inyong walang sawang supurta!”

———–

Behind a great wealth is a crime – Anonymous

Galing ako sa court kanina dahil may bista ako ng 8:30 am. Ang aga ko pa naman. Pagpasok sa court room, kala ko nasa lamay ako, lahat nakaitim!

Nagtatawag na ng kaso at nagbubukasan na ng kalendaryo ang mga abugado at partido. Yun pala reset ang hearing, “court holiday” daw.

Ano daw? Tinignan ko ulit ang kalendaryo, hindi naman pula ang numero ng Dec. 14. Yun pala protesta daw ito sa impeachment ni Corona.

Teka-teka, ano ang kinalaman ng kaso ko at daang-daang kasong nareset sa impeachment ni CJ Corona? Bakit pilit dinidikit ang hudikatura sa personal na impeachment case ng Kataas-taasang Mahistrado?

Naiintindihan ko ang mga hukom at empleyado ng korte sa pagsama sa court holiday, boss nila yun eh. Pero ang impeachment ni CJ Corona ay parte ng proseso ng Demokrasyang gumugulong.

Gusto mo ng Constitutional Crisis? Hintayin mong may mag file ng Petition sa Korte Suprema na kinukwestyon ang mabilis na impeachment process ng CJ. E, paano kung katigan ng mga mahistrado ng SC ang CJ nila at ideklarang invalid ang impeachment process.

Susundin kaya ng Kongreso at Palasyo ang desisyon ng Korte Suprema kung pabor ito kay CJ Corona? Yan ang constitutional crisis mga kaibigan.

Meanwhile, basahin niyo ang buong impeachment complaint laban kay CJ Corona —> CLICK HERE

Take Our Poll

Maraming nag-file ng motion sa Supreme Court para mag- “inhibit” si Chief Justice Corona sa pagbigay ng boto sa mga kasong may kinalaman si GMA.

Hindi bago ang ganitong gawain, may mga pagkakataong ang mga abogado na mismo ang humihingi ng “inhibition” ng isang judge na hawakan ang isang kaso at i-raffle ulit sa ibang judge. Ngunit ano-ano ba ang dahilan para mag-inhibit ang isang judge o mahistrado?

Ayong sa Rule 137 ng Rules of Court:

“Sec. 1.Disqualification of judges. - No judge or judicial officer shall sit in any case in which he, or his wife or child, is pecuniarily interested as heir, legatee, creditor or otherwise, or in which he is related to either party within the sixth degree of consanguinity or affinity, or to counsel within the fourth degree, computed according to the rules of the civil law, or in which he has been executor, administrator, guardian, trustee or counsel, or in which he has presided in any inferior court when his ruling or decision is the subject of review, without the written consent of all parties in interest, signed by them and entered upon the record. 

A judge may, in the exercise of his sound discretion, disqualify himself from sitting in a case, for just or valid reasons other than those mentioned above.”

Base sa taas, hindi maaring humawak ang isang hukom ng mga kasong:

1. Mayroon siya o ang kanyang asawa o anak na interes bilang tagapagmana (heir, legatee), naniningil (creditor) o may utang;
2. Kamag-anak niya ang isa sa mga partido within sixth degree of consanguinity or affinity. Kasama diyan ang asawa, anak, lolo, lola, kapatid, tiyuhin, pinsan, pamangkin, biyenan, bayaw.
3. Kamag-anak niya ang isa sa mga abugado within fourth degree o hanggang pinsan.
4. Dati siyang executor, administador, guardian, trustee or abugado sa kaso.
5. Siya ang nagdesisyon ng kaso noong nasa mababang hukuman pa at na promote siya kinalaunan.

Sa mga nabanggit na dahilan, mandatory o dapat mag-inhibit ang judge kahit hindi ito hinggin ng isa sa partido.

Pero kung hindi pasok sa taas ang dahilan, maari pa ring mag-inhibit ang judge “in the exercise of his sound discretion.” Ibig sabihin, kahit wala naman siyang interes sa kaso, ngunit inihingi ito ng isang partido, maaring mag voluntary inhibit ang judge to remove any cloud of doubt.

Ibig sabihin, hindi makapal ang mukha niya. Kahit alam ng judge na maari naman niyang desisyunan ang kaso ng patas, ipapasa na lang niya ito sa ibang hukom, para mawala na ang maitim na balumbon ng agam-agam (ang lalim!)

Pero kung ayaw ng judge mag-inhibit dahil hindi naman pasok ito sa Rule 137 ang dahilan, wala kayong magagawa, manigas kayo. Maaring ituloy ng judge ang kaso at magbigay ng hatol.

Ang remedyo na lang ay umapela at humingi ng panibagong paglilitis.

Sa tingin ko, mahinang dahilan lang na appointee ni GMA si CJ Corona upang mag-inhibit. Upang mapa-inhibit si CJ Corona sa paghawak ng kaso ni GMA, dapat gamiting dahilan ang relasyong ng dalawa bilang lawyer-client. Bilang patunay, tingnan ang credentials ni CJ Corona na nakasulat sa mismong website ng Supreme Court:

“After the term of President Ramos ended in 1998, he was invited by then Vice-President Gloria Macapagal-Arroyo to become her chief of staff and spokesman.  It was in that capacity that he became deeply involved in the burning political issues of the day and, when Arroyo assumed the presidency on January 20, 2001, he played a crucial role in the new administration as Presidential Chief of Staff, Presidential Spokesman and later as Acting Executive Secretary.”

Kitams, hindi lang basta abugado ni GMA si CJ Corona, Spokesman na ito, Acting Executive Secretary pa noong nakaraang administrasyon.

Ang problema, ang nakalagay sa Rule 137, “No judge or judicial officer shall sit in any case in which he...has been....a counsel.”Kaya maaring dating abugado nga si CJ Corona ni GMA, maari din naman sabihing na hindi niya naman hinahawakan dati ang kasong pinag-uusapan.

To make the story short, nasa kamay pa rin ni CJ Corona ang desisyon kung mag-iinhibit siya sa kaso o hindi. Kung sa tingin niya na magiging patas naman siya, then by all means, let him do it. Pero ang tanong, natanggal ba ang maitim na balumbom ng agam-agam?

———————

Halos magka-krisis na ang Judiciary at Executive Branch (Walong Justices ng SC vs. Noy through Sec. De Lima) ngunit isang pirma lang ni Judge Mupas ng RTC Branch 112 ng Pasay City, tapos ang lahat.

Dahil sa pag-issue ng warrant of arrest, wala na ring kwenta ang TRO ng SC. Marahil nagtatanong ka – Diba mas mataas ang SC sa RTC?

Oo, mas mataas nga ang SC, ngunit ang kasong nakahain dito ay tungkol lamang sa constitutionality ng Watch List Order (WLO) na pinalabas ni De Lima.

Matatandaang nagpalabas ng WLO si De Lima laban kay GMA. Kaso ang WLO ay hindi inissue ng isang korte kundi ng isang Kalihim.
Nakalagay sa Saligang Batas na korte lamang ang pwedeng pumigil sa isang akusadong lumabas ng bansa sa pamamagitan ng Hold Departure Order (HDO). E dahil sa wala pang HDO laban kay GMA, WLO muna ang ginamit ni De Lima.

Ngayon tinitira ni GMA sa SC ang WLO ni De Lima. Kaya nagpalabas ng Temporary Restraining Order (TRO) ang SC sa DOJ na itigil ang WLO ni De Lima.

E ngayong may nakasampa nang kaso sa korte laban kay GMA at may Warrant of Arrest pa siya. Ang pumipigil kay GMA ngayon na lumabas ay hindi na ang WLO ni De Lima kundi ang mismong Warrant of Arrest ni Judge Mupas.

Kung iisipin mo, parang na vindicate din si De Lima. Dahil kung pinaalis ni De Lima si GMA noong Martes, tapos lumabas ang Warrant laban sa kanya ngayon lang araw, sa tingin mo babalik pa kaya si GMA?

Lalo pa’t non-bailable ang kaso niyang electoral sabotage. Ibig sabihin, nakakulong si GMA habang nakabinbin ang kaso. Parang si Erap noon, nakakulong siya habang dinidinig ang kasong plunder dahil non-bailable rin ito. Kawawa naman ang itlog ng abugado niya.

So that’s it. Dahil kay Judge Mupas, hindi na makakalabas ng bansa si GMA for the next couple of years or more. Sa bagal ng usad ng kaso sa Pilipinas, baka matapos na ang termino ni PNoy, hindi pa tapos kaso. Bukod diyan, meron pang nilulutong kasong plunder kay GMA na hindi pa sumasampa sa korte.

Kaso malamang baka all that time nasa St. Luke’s Bilibid lang si GMA. Magsasakit-sakitan, ayos ang buto-buto.

Nang umalis ang kapatid at suspek sa pagpatay ng isang aktor na nabibilang sa kilalang angkan, isa lang ang pumasok sa utak ng lahat — guilty!

Eto rin ang paningin ng batas sa mga tumatakas. May doktrina sa criminal law na kung tawagin ay “Flight is an indication of guilt”

“Jurisprudence has repeatedly declared that flight is an indication of guilt. The flight of an accused, in the absence of a credible explanation, would be a circumstance from which an inference of guilt may be established ‘for a truly innocent person would normally grasp the first available opportunity to defend himself and to assert his innocence.” (People vs. Diaz, GR No. 133737, Jan. 13, 2003)

Simula pa sa kaso ng US vs. Anacleto Alegado (G.R. No. L-8448) noong October 10, 1913, eto na ang bukambibig ng Korte Suprema.

Pero hindi ito conclusive. Hindi porque tumakas ka ay guilty na agad ang hatol sa iyo. But this could be taken against you, nonetheless, taking in consideration all the evidence presented.

Naaalala niyo pa ba ang rason na binigay ng isang tumakas na senador? (ops, five minutes na)

——-

“The wicked flee, when no man pursueth, but the innocent are bold as a lion.” – US vs. Alegado, supra.

“Hot pursuit,” isang katagang technical at madalas gamitin ng ating kapulisan upang ipangatwiran ang pag-aresto sa isang akusado.

Ito rin ang dahilang ginamit ng mga pulis upang ipaliwanag ang pag-aresto sa kapatid ng isang pinatay na aktor ilang araw matapos ang krimen kahit walang warrant of arrest (ayon sa balita). Legal ba ang pag-aresto?

General rule: Hindi pwedeng mang-aresto ang mga pulis, NBI, militar at ng simuman ng walang warrant of arrest na inissue at pirmado ng judge.

Exceptions:

(a) When, in his presence, the person to be arrested has commited is actually committing, or is attempting to commit an offense;

(b) When an offense has in fact just been committed, and he has probable cause to believe based on personal knowledge of facts or circumstances that the person to be arrested has committed it; and

(c) When the person to be arrrested is a prisoner who has escaped from a penal establishment or place where he is serving final judgment or temporarily confined while his case is pending, or has escaped while being transferred from one confinement to another. (Rule 113, Section 5, Rules on Criminal Procedure)

IS IT HOT?

Ang unang exception ay tinatawag nating flagrante delicto o caught in the act. Yung pangalawa naman ay yung “hot pursuit.” Ano ang pinagkaiba ng dalawa?

Yung in flagrante delicto, sa harap mismo ng umaresto ginawa ang krimen, garapalan kumbaga. Ang “hot pursuit” naman, hindi sa harap ng umaresto ginawa ang krimen ngunit kakaganap pa lang ng krimen at may dahilan siya upang maniwala basi sa sariling kaalaman na ginawa ito ng akusado o taong aarestuhin.

Mahalaga o crucial sa doktrina ng hot pursuit ang oras. Kailangan “a crime has just been committed.” Kaya nga “hot” eh, mainit-init pa. Example, may nangyaring nakawan o patayan at may nagreport agad sa pulisya. Dahil dito ay gumawa agad ng follow-up operations at ilang oras ang lumipas ay nahuli ang salarin – maari pa itong pumasok sa hot pursuit.

Pero kung ang krimen ay lumipas na ng ilang araw. Hindi na maaring arestuhin ang hinihinalang salarin kahit sigurado pa ang kapulisan sa kanilang hinala. Ang tamang paraan ay sampahan ng kaso sa prosecutor ang akusado at hintaying ihain sa korte ang kaso upang magpalabas ng warrant of arrest ang hukom. Medyo mabagal nga lang, ngunit yan ang tamang proseso.

Kapag inaresto ang isang tao ilang araw matapos ang krimen ng walang warrant, maaring sampahan ng kasong arbitrary detention ang mga pulis at maaring rin silang kasuhan ng administratibo sa NAPOLCOM at PLEB. Hindi lang yun, lahat ng bagay na makuha sa akusado sa oras ng pag-aresto (hindi lisensyadong baril, droga, etc.) ay hindi maaring gamitin laban sa kanya.

Kaya dapat sa simula pa lang ay inaayos na ng PNP ang imbestigasyon sa isang krimen. Dahil kahit mahuli pa nila ang tunay na salarin, andiyan lang ang mga abugado na naghihintay ng pagkakataon para sila ay magkamali at matalo ang kaso dahil sa technicality.

—————-

“We have experienced several things like these happen, especially when the police are so eager to score some points with the public” – Ramon Joseph’s lawyer, Atty. Dennis Manzanal

I jush want a medical treatment in the U Eshh. Babalik ako promissh...

Ilang araw na lang tapos na ang bakasyon ko. Hay, tagal ko rin nawala, pero ito nagbabalik.

Things will change around here in the coming days. Mahirap kasi gumawa ng post, lalo na patungkol sa batas. Law is not exactly an exact science. Lahat ng abugado may sariling interpretasyon ng batas. Subukan mong tanungin ang 10 abugado at bibigyan ka nila ng 12 different legal opinions. E kung ang mismong mga mahistrado nga ng Korte Supreme pabali-baliktad ng desisyon, paano pa ang mortal na tulad ko.

Bawat topic ay kailangan saliksiking mabuti. It should have a legal basis and backed by the latest Supreme Court rulings. Kaya ilang oras din ang inaabot bago ko matapos ang isang topic.

Kaya para panatilihin ang diskusyon dito sa panyero.net, naisip kong maglabas ng maiikling topics. Maikli pero makabuluhan at patungkol sa mga napapanahong issue sa lipunan. Paraan na rin ito para linawin ang legal na basehan ng mga issue at hindi tayo papadala sa mga uto-utong nagpopost sa facebook.  Syempre, maglalabas pa rin ako ng mga extensive topics tulad ng nakagawian.

Bilang buena mano, nais kong talakayin ang Watch List Order ng DOJ. Legal ba ito?

LIBERTY OF ABODE

Nakalagay sa Bill of Rights ng ating Saligang Batas:

“Section 6. The liberty of abode and of changing the same within the limits prescribed by law shall not be impaired except upon lawful order of the court. Neither shall the right to travel be impaired except in the interest of national security, public safety, or public health, as may be provided by law.”

Kasama sa liberty of abode ang right to travel kaya garantisado ito ng Saligang Batas sa bawat indibidwal. Pwera na lang kung may utos ang korte na huwag paalisin ang isang tao palabas ng bansa o limitahan ang kanyang paggalaw.

HOLD DEPARTURE ORDER

Ang tanong, kelan ba nag-iisyu ng Hold Departure Order (HDO) ang korte at sa anong uri ng kaso?

Ayon sa Circular No. 39-97 ng Korte Suprema, ang HDO ay maari lang ipalabas ng isang Judge ng Regional Trial Court sa Criminal Cases. Hindi nag-iissue ng HDO ang Metropolitan/Municipal Trial Courts at walang HDO sa civil cases.

Kaya ang taong may kasong BP 22 or Bouncing Check Law, magdiwang! Ang mga taong may kasong civil cases tulad ng “sum of money” o yung mga hinahabol ng mga bangko, credit card companies dahil sa utang, mag bunyi!

Wala nang ibang tao o ahensiya ang maaring mag-issue ng HDO, period. Kapag may nanakot sa iyo na may HDO ka daw, pero wala ka namang criminal case sa RTC, sabihin mo “nek nek mo, pangit!”

WATCHLIST ORDER

E papaano naman ang mga taong may criminal case na nakabinbin sa Me/MTC o ‘di kaya ay yung nasa prosecutor level (fiscal) pa lang at hindi pa nasasampa sa korte, pwede ba silang ma-issuehan ng HDO? Syempre hindi. Korte ba sila?! Ha! Kulit mo ah.

Dito papasok ng Watchlist Order (WLO) ng DOJ. Nagpalabas ng Department Circular No. 41  ang DOJ, kung saan maaring humiling ang sinuman sa DOJ Secretary na isailalim sa WLO ang isang taong may pending preliminary investigation sa prosecutor’s office o ‘di kaya ay under petition for review ang kaso. Ito yung mga kasong hindi pa sumasampa sa korte.

Kapag may WLO ang isang tao at gusto niyang lumabas ng bansa, kailangan pa niyang kumuha ng Allow-Departure Order (ADO) sa DOJ Secretary at “Authority to Travel” sa prosecutor para payagan siyang lumipad at pumunta sa Hongkong Disneyland.

E paano kung wala kang ADO? Ibig bang sabihin hindi ka kapapayagang umalis ng bansa? Hindi ba’t parang HDO na rin ito dahil you are restricted to travel and it violated your liberty of abode?

Malinaw ang Saligang Batas, korte lamang ang maaring mag-issue ng HDO, at hindi korte ang DOJ at hindi hukom ang Secretary ng DOJ.

Kaya binabatikos pati ng mga kaalyado ni PNoy, ang legalidad ng WLO na ini-issue kay CGMA. Maaring kwestiyunin ni CGMA at FG ang legalidad ng WLO sa Korte Suprema bilang unconstitutional. Kaso magiging katatawanan si CGMA nun, kasi siya ang nag imbento ng WLO. Ang Department Circular No. 18 ay ipinalabas under her watch. She got a dose of her own medicine.

Parang si Erap noong kinuwestiyon niya ang Plunder Law pero isa pala siya sa nag-endorse ng batas noong senador pa. Wow mali!

Pero tama si Erap, “weather weather lang yan.”

————-

Karma moves in two directions. If we act virtuously, the seed we plant will result in happiness. If we act non-virtuously, suffering results.

- Sakyong Mipham

Air Strike!

Tuloy pa rin ang welga ng mga empleyado ng Philippine Airlines (PAL) at ilang flights ang nakansela at ilang paseho ang na-stranded dahil dito.

Maraming pasahero ang na-buwisit dahil wala naman silang pakialam sa problemang manggagawa ng PAL, ang gusto lang nila ay makapunta sa paroroonan ng walang hassle at ligtas. Nakakalungkot dahil malaki ang epekto nito sa ating turismo. Hindi na mga magkamayaw ang gobyerno sa pang-aakit ng mga turista sa loob at labas ng bansa ngunit kung ganito naman ang sasalubong sa kanila sa mga paliraparan natin, eh good luck na lang.

Pero nauunawaan ba nating ang issue dito sa kaso ng PAL? Alam ba natin na sumasalamin ang mga nangyayari sa mga manggagawa ng PAL sa boung sistema at kalagayan ng mga manggagawa sa bansa?

Alam mo bang maaring mangyari sa iyo balang araw ang mga kaganapan sa PAL?

Mga mambabasa at mga tagasubaybay, ipinakikilala ko kayo kay “job contracting,” ang pinakamagandang imbensiyong ng kapitalismo at ang kalaban ng lahat ng manggagawa sa makabagong panahon.

Legitimate Contracting or Subcontracting

Ang “job contracting” ay isang legal na paraan para makatipid ang isang kumpanya. Sa job contracting maaring ipatrabaho sa ibang tao o tinatawag nating “contractor” ang ilang bahagi ng negosyo ng kumpanya.

Isang magandang halimbawa nito ay ang mga security guard sa isang bangko. Imbes na magsanay ng security guard ang bangko na hindi naman niya forte, pupunta na lang ito sa mga security agency at papasok sa kontrata para bigyan siya ng mga magbabantay sa kanyang mga limpak-limpak na pera.

Sa halimbawa natin may trilateral relationship ang job contracting. 1) Ang bangko na tinatawag na principal o ang kumpanyang gustong magfarm out ng trabaho, 2) ang security agency o ang contractor na may kakayahang gawin ang trabaho mula sa principal 3) at ang mga sekyu ocontractual workers na kinuha ng contractor para gawin ang trabaho.

Sa unang tingin, parang wala namang masama dito. May trabaho pa rin naman nakaatang para sa mga manggagawa. Yun nga lang, hindi sila ituturing na empleyado ng principal. Sila ay empleyado ng contractor at eto ang pinuputok ng mga butse ng mga samahang ng mga manggagawa.

Syempre, kung hindi masasabing empleyado ng principal ang contractual employees, hindi nila makukuha ang mga benepisyo ng malalaking kumpanya na ipagkakaloob sa mga regular nitong manggagawa tulad ng regular na trabaho, mas malaking pasahod, benepisyong medikal, pabahay, pakotse, pensiyon at mas malaking retirement pay, buwanang libreng bigas, pang-inom at pangbabae, ay este wala palang ganun.

Labor-only contracting

Ang masama pa nito, dahil nga sa nakakatipid ang mga kumpanya sa job contracting, may mga ulupong na employer na sinasamantala ang sistema para baratin ang mga manggagawa at ito ay tinatawag na “labor-only contracting.”

Mahigpit na pinagbabawal ang labor-only contracting. Ito ay may dalawang elemento na pinagkaiba sa lehitimong job contracting:

1. Substantial capital – walang sapat na kapital ang isang labor-only contractor. Isa lang kasi siyang middleman na kumukuha ng manggagawa. Walang siyang sapat na kakayahan sa pamamagitan ng materyales upang gawin ang trabahong ikinontrata niya.
2. Right of Control – sa labor-only contracting, ang principal pa rin ang nagkokontrol sa contractual employees na parang empleyado na niya rin. Dapat kasi ang contractor ang mag-kokontrol sa empleyado niya at siya ang magsasabi ano ang gagawin nito. Ang principal lamang ang masusunod sa resulta na gusto nitong mangyari, kung papaano ito gagawin ng contractor ay diskarte na ito ng huli.

Sa labor-contracting pinapalabas ng principal na kunwari’y kinukontrata nito ang ilang bahagi ng kanyang negosyo, ngunit sa katotohanan, pumunta lang siya sa middleman na “contractor” kuno para kumuha ng warm bodies at pag trabahuhin sa kumpanya. Kung tratuhin ng kumpanya ang mga contractual employees ay walang pinagkaiba sa regular nitong manggagawa ngunit mas maliit ang sweldo at walang benepisyo. Ergo, malaking katipiran!

PAL vs. Enrique Ligan, et al. G.R. 146408, 29 February 2008, MR – 30 April 2009

Sa kaso ng PAL, hindi na bago ito. May kasong denisisyunan dati ang Korte Suprema patungkol sa job-contrating ng PAL na kapareho ng sitwasyon ngayon. Ito ay noong kinontrata ng PAL sa Synergy Services Corporation (Synergy) ang loading at unloading ng mga bagahe at kargo ng mga pasahero ng PAL sa Mactan Station sa Cebu City.

Nagsampa ng kaso ang mga manggagawa ng Synergy (taga-Synergy) na assigned sa Mactan Station para maging regular na empleyado ng PAL.

Noong una ay ibinasura ng Labor Arbiter ang reklamong regularisasyon ng mga taga-Synergy, ngunit noong inapela ito sa NLRC, ibinaliktad nito ang desisyon ng Labor Arbiter at inutusan ang PAL na tanggapin ang mga taga-Synergy bilang regular nitong empleyado.

Pinagtibay ng Court of Appeals ang desisyon ng NLRC kaya umabot sa Korte Suprema ang kaso.

Ayon sa Korte Suprema, hindi lehitimong job contracting ang ginawa ng PAL ngunit isang “labor-only contracting,” kaya dapat tanggapin ng kumpanya ang mga taga-Synergy bilang regular na empleyado. Eto ang mga nakita ng Korte Suprema:

1. Ang loading and unloading ng bagahe at cargo ng mga pasahero ng PAL ay “directly related to its main business”. Ang mga equipmentna ginagamit ng mga taga-Synergy tulad ng trailer at conveyors ay pag-aari ng PAL.
2. Huli na noong ipinakita ng PAL na may substantial capital ang Synergy (noong nasa Court of Appeals na ang kaso).
3. Pareho lang ang trabahong ginagawa ng mga taga-Synergy at regular na empleyado ng PAL na sabay at hali-halili pang nagtatrabaho sa Mactan Station.
4. Ang PAL din ang may tunay na control sa mga taga-Synergy dahil sila ang nag-a-assign ng kanilang mga schedule depende sa dating ng eroplano ng PAL. Ang mga managers at supervisors din ng PAL ang nag-aapruba ng weeklyworkassignments ng mga taga-Synergy.“Respondents (taga-Synergy) having performed tasks which are usually necessary and desirable in the air transportation business of petitioner (PAL), they should be deemed its regular employees and Synergy as a labor-only contractor.”

Malamang, itong kasong ito ang inaasahan ng mga nagwewelga ngayon sa NAIA para ipawalang bisa ang pagkontrata ng PAL sa kanilang mga trabaho. Ngunit dahil sa pagkatalo ng PAL sa kasong ito, malamang natuto na rin ang PAL sa kanilang pagkakamali.

Sa kasong ito, hindi ibig sabihin na hindi na pwedeng ikontrata ng PAL ang ilang aspeto ng kanilang operasyon. Sinabi lang ng Korte Suprema na hindi lehitimong labor contracting ang kontrata nito sa Synergy kundi isa lang “job-contracting”. Kaya kung tama ba ang ginawa ng PAL ngayon sa kanilang mga manggagawa sa NAIA, eh aabangan natin ang sunod na mga kabanata. Ayan ay kung hindi pa magsasara ang PAL dahil sa lugi.

Conclusion

Ang kaso ng PAL ay sumasalamin lang ng estado ng mga manggagawa sa ating bansa.

Tulad ng naunang sabi ko, legal ang job contracting at nagiging prevailing trend ngayon ito sa malalaking kumpanya. Hindi mo rin masisisi ang mga employer dahil mga negosyante ang mga ito. Hindi naman sila nagnegosyo para malugi. Hindi naman sila charitable institution para buhayin ang ibang tao.

Ngunit ang nakakabahala, pati ang mga trabahong “directly related to the main business of the principal” ay nakokontrata na rin ngayon. Halimbawa, ang mga lineman ng isang electric company ay kinukontrata narin. Pati ang mga teller o cashier ng bangko na mismong negosyo nito ay kinukuntrata na rin sa labas. Pwede na ring ikontrata ng pribadong eskwelahan ang mga titser nito. Sa mga malalaking mall nga kinukontrata rin nito dati pa ang kanilang mga sales personnel.

Ang tanong ngayon, paano kung isang araw ay maisip ng kumpanya mo na ikontrata na rin ang trabaho mo para makatipid? What prevents your employer from contracting out your job to save money like what PAL did to its employees?

Yan ang mapait na katotohanan ng kapitalismo mga kaibigan, magulang at tagasubay-bay. Pera-pera lang ika nga.

———————–

“Labor is prior to, and independent of, capital. Capital is only the fruit of labor, and could never have existed if labor had not first existed. Labor is the superior of capital, and deserves much the higher consideration.”  - Abraham Lincoln