SCOTCH BRITE ANYONE?

Lupa, bahay, sasakyan, cellphone, brief at iba pa, ito ang mga bagay na ating mga pag-aari. Mga bagay na hindi basta-basta makukuha ng iba na walang pahintulot.

Pero hindi limitado ang pag-aari o ownership sa mga bagay na may pisikal na anyo. Ang mga orihinal na likha ng isip o intellectual creations tulad ng tula, kanta, larawan, etc., ay matatawag ding ari-arian at pinoprotektahan ng batas.

Ang karapatan patungkol sa ekslusibong paggamit (exclusive right to carry out), pagpapagamit (authorize), pagpapahinto sa paggamit (prevent) ng mga orihinal na likhang isip ay tinatawag na copyright.

Ayon sa R.A. 8293 o Intellectual Property Code of the Philippines (IPC), ang isang orihinal na likhang isip ay pinoprotektahan ng batas sa oras na kanilang pagkalikha (at the moment of creations).

Ibig sabihin tulad ng blog entry na ito, sa oras na i-type ko ang mga nasa isip ko at i-publish sa internet, protektado na ito ng batas at ako lang may karapatan na ipamahagi o gumamit at maari kong pigilan ang ibang tao sa pagpapakalat o paggamit.

Hindi na kailangang iparehistro ang likhang isip hindi tulad ng trademark at patent na kailangan pang i-apply sa IPO o Intellectual Property Office para protektahan ng batas.  (Ang trademark ay patungkol tatak o logo, samantalang ang patent ay patungkol sa imbensiyon.)

Ngunit kung gusto mo rin makasigurado, maari kang magdeposito ng iyong mga likhang isip sa National Library para kung may kokopya balang araw ay mapapatunayan mong ikaw ang nagmamay-ari nito.

Ang copyright ay generally tumatagal ng 50 taon mula ng pagkamatay ng lumikha o author. Ibig sabihin matapos ng panahaong ito, hindi na ito protektado ng batas kaya maari nang kopyahin kahit walang pahintulot, tulad ng mga likha ni Shakespeare, Jose Rizal at kantang “Happy Birthday to You” na hindi pa nag-expire ang copyright (hindi joke ‘to).

Pero napapansin niyo ba na ang mga lokal na programa sa telebisyon ay halos pare-pareha at nagkokopyahan lang? Hindi ba ito sakop ng copyright law na prinoprotektahan ng batas?

JOAQUIN, JR vs. DRILON

Yan ay sinagot na ng Korte Suprema sa kaso Joaquin Jr. vs Drilon (G.R. 108946, January 28, 1999).  Noong dekada 70, may programa na ang pamagat ay “Rhoda and Me” na pag-aari ng BJ Productions (BJ for short – parang hindi magandang pakinggan – BJP na lang) kung saan nakarehistro sa National Library ang format ng naturang show.

Makalipas ang isang dekada, habang nanunuod ang presidente ng BJP na si Joaquin Jr. ng telebisyon, ay kumuha sa kanyang atensiyon ang palabas na “It’s A Date” ni Plinky Recto (para sa mga nakaka-alala ng show na ito, dito na magkakaalaman ng edad).

Lumalabas na ang konsepto at format ng programa na “It’s A Date” at “Rhoda and Me” ay pareho. Kaya hindi nagsayang ng panahon itong si Joaquin Jr. at sumulat sa RPN 9 upang ipahinto ang pagpapalabas ng “It’s A Date” dahil ang BJP ang may copyright nito.

Nagpatuloy ang RPN 9 sa pag-ere ng nasabing programa kaya’t napilitan ang BJP na magsampa ng kaso sa DOJ. Sa ilalim ng kalihim na si Franklin Drilon, ibinasura ng DOJ ang reklamo ng BJP dahil hindi daw sakop ng copyright ang format ng TV shows. Inapila ng BJP ang kaso sa Korte Suprema.

Siyempre, alam na natin ang nangyari.

Sumang-ayon ang Korte Suprema sa desisyon ng DOJ at idineklara na ang mga format ng mga TV show ay hindi sakop ng copyright.  Ayon kasi sa Section 175 ng IPC, hindi prinoprotektahan ng batas ang anumang ideya, proseso, sistema, paraan, operasyon na ginamit sa isang likhang isip. (“no protection shall extend, under this law, to any idea, procedure, system, method or operation, concept, principle, discovery or mere data as such, even if they are expressed, explained, illustrated or embodied in a work” ) Kasama dito ang format ng TV shows.

Dahil dito, naglipana na ang mga gaya-gayang shows. Kung ano ang nauso, pihadong kokopyahin ng kabilang istasyon.   Ngunit hindi man protektado ng batas, kung iisipin ay isa pa rin itong likhang isip na dapat i-respeto. Pero siyempre, hindi ito sinusunod dahil mas importante ang humakot ng sangkatutak na sponsors para lumaki pa ang kanilang nagtatabaang bulsa sa kita.

Ang mga dambuhalang networks na ito ang mga nagpapabobo sa mga manonood sa pamamagitan ng mga pare-pareho at walang kwenta shows na puro kabobohan at tsismisan na walang laman kung di puro tungkol kay Kris Aquino! Ay teka – mukha na ba akong naglilitanya? Sige na nga, tapusin na itong blog entry na ito.

All rights reserved.

Your email:

 

———

“Imitation is the sincerest form of television.” – Fred Allen

Tagged as: copyright infringement, intellectual creations, intellectual property code, intellectual property office, it's a date, patent, R.A. 8293, trademark